Terugblik op IASCL 2014

Medewerkers en studenten van de afdeling Nederlands (First Language Aquisition Group) goed vertegenwoordigd op internationale kindertaal-conferentie in juli 2014!

iascl2014

Verschillende leden van de First Language Acquisition (FLA) groep van Paula Fikkert, hoogleraar Eerstetaalverwerving en Fonologie, hebben in de week van 14 tot 18 juli hun onderzoek gepresenteerd tijdens de 13th International Congress for the Study of Child Language  (IASCL 2014) in Amsterdam. Zo waren er mondelinge presentaties van Christina Bergmann, Nienke Dijkstra, en Sho Tsuji  en posterpresentaties van Titia Benders, Paula Fikkert, Evelien Krikhaar, Imme Lammertink,  Antje Stöhr en Stefanie Ramachers.

Het programma van de conferentie bevatte symposia en postersessies over uiteenlopende aspecten van eerstetaalverwerving, zoals lexicale, fonologische en morfo-syntactische ontwikkeling, maar ook taalontwikkelingsstoornissen en meertaligheid. De conferentie werd op maandag 14 juli geopend door Prinses Laurentien die – als voorzitter van de Stichting Lezen en Schrijven – een bijzondere oproep deed aan alle aanwezige kindertaalonderzoekers om ook betrokken te zijn en te blijven bij onderzoek naar taalontwikkeling en mogelijke problemen daarbij van kinderen in de schoolleeftijd. Zij benadrukte met name het belang van  wetenschappelijk gefundeerde input  voor verstandige adviezen voor het volgen en stimuleren van de ontwikkeling van lezen en schrijven. Van deze toespraak en de overige plenaire lezingen van de conferentie zijn streaming video’s te bekijken via de conferentiewebsite.

Imme Lammertink (voormalig NTC-BA honours student  – huidig Research Masterstudent) heeft tijdens dit congres de eerste prijs gewonnen in de Student Poster Award Competition  met haar poster getiteld ‘Adult-like use of lexico-syntactic and intonational cues in turn-projection by Dutch and English toddlers’. De poster bevat een weergave van haar MA-scriptieonderzoek naar vroege gespreksvaardigheden (anticiperen op beurtwisseling op basis van onder andere intonatiepatronen) bij  Nederlandstalige en Engelstalige kinderen van ongeveer 18 maanden oud. Imme heeft haar onderzoek deels in het Nijmeegse Baby Research Center en deels aan de universiteit van Cambridge uitgevoerd.

iascl2014imme

We zijn er allemaal erg trots op dat ‘onze’ Imme als jongste lid van de groep deze prijs op deze grote internationale conferentie heeft binnengehaald!

Presentatie Schokkende Boeken

schokkende boeken

Gisteren gepresenteerd in Leiden: de bundel Schokkende Boeken, onder redactie van Rick Honings, Olga van Marion en Lotte Jensen, die aan onze afdeling verbonden is als universitair hoofddocent Oudere Nederlandse Letterkunde. In het tot op de nok toe gevulde theater Imperium werden door Theater Kwast enkele scènes opgevoerd uit het werk van de zeventiende-eeuwse dichter Jan Vos en de schrijfster Kristien Hemmerechts. Deze werden ingeleid door twee sprekers die ook een bijdrage aan de bundel leverden: onze medewerker Nina Geerdink en Stine Jensen. Daarnaast droeg Ilja Leonard Pfeiffer, winnaar van de AKO literatuurprijs in 2013, voor uit Het grote baggerboek (waarover Jos Joosten, onze hoogleraar Nederlandse Letterkunde, een bijdrage schreef in Schokkende Boeken). De redacteuren mochten Pfeiffer ook het eerste exemplaar van de bundel overhandigen. Het boek – een absolute aanrader – is vanaf vandaag verkrijgbaar in de winkel of bij Uitgeverij Verloren.

De eerstejaars zijn er!

Aanstaande maandag begint officieel het nieuwe academische jaar, maar de afgelopen anderhalve week was de nieuwe lichting eerstejaars al in Nijmegen voor de Introductieweek. Ook dit jaar is het een leuke, gevarieerde groep! Hier een foto van de eerstejaars, vergezeld van de mentoren en docenten!eerstejaar

Alumna Vera de Ruiter: ‘het leidinggeven in deze sector zal ik niet snel meer opgeven’!

foto Vera SneijdersOp de vraag: ‘Wat wil je later met je studie Nederlands doen?’ antwoordde ik steevast: ‘Dat weet ik nog niet precies, maar ik wil in ieder geval niet het onderwijs in.’ Want het onderwijs, dat leek me zwaar. En spannend ook: leiding geven aan volle klassen en verantwoordelijk zijn voor het leerproces van leerlingen in een dynamische omgeving. Ik specialiseerde mij binnen mijn studie in de Moderne Letterkunde, met als bijrichting Taalbeheersing. Na het behalen van mijn master kon ik het studerende leven nog niet vaarwel zeggen en ik wilde ook wel naar het buitenland. Ik besloot om de Master na Master in de Literatuurwetenschappen te volgen, in België. Deze master wordt aangeboden door vier universiteiten (Leuven, Antwerpen, Gent en Brussel) en is in 1 jaar (voltijd) of 2 jaar (deeltijd) te doorlopen. Ik koos voor de voltijdse route, maar door een verkeersongeluk liep ik enige vertraging op. Ook verhuisde ik in het eerste studiejaar van België terug naar Nederland. Voor het tweede jaar hoefde ik nog maar een paar studieonderdelen af te ronden, niet genoeg om een studiejaar volledig mee te vullen. Hoewel ik een beurs voor een Radboudjaar ethiek inmiddels toegekend had gekregen, liet ik me overhalen door vriendinnen om met hen samen de eerstegraadslerarenopleiding Nederlands te volgen. De belangrijkste reden: ‘Dan heb je in ieder geval kans op een baan’. Dus daar zat ik dan: toch bij de lerarenopleiding, toch voor de klas. Het werd een pittig jaar. Niet alleen moest ik leren lesgeven, wat niet altijd van een leien dakje gaat, ik moest ook mijn master in België afronden. Maar na een jaar hard werken kon ik maar liefst twee getuigschriften tegelijkertijd in ontvangst nemen. De belangrijkste reden om voor de lerarenopleiding te kiezen werd gelijk bevestigd: ik kon een deeltijdbaan krijgen bij mijn stageschool en ik mocht ook nog eens mijn voorkeur uitspreken voor de klassen waaraan ik les wilde geven. “Alumna Vera de Ruiter: ‘het leidinggeven in deze sector zal ik niet snel meer opgeven’!” verder lezen

Veni-subsidie voor Tineke Snijders

veniEen belangrijke uitdaging voor baby’s is om betekenis te vinden in de klankenbrij die ze om zich heen horen. Voordat ze klanken kunnen gaan linken aan betekenis moeten ze leren waar de woordgrenzen zitten in continue spraak.

Tineke Snijders ontving afgelopen maand vanuit de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een vernieuwingsimpuls Veni-subsidie. Hiermee wil ze onderzoeken of baby’s woorden beter oppikken wanneer hun hersenen resoneren, meetrillen, met de spraak. Anders gezegd, wanneer hun hersencellen als het ware ‘meedeinen’ met het ritme van de spraak.

 We weten al dat baby’s in eerste instantie ritmische aanwijzingen gebruiken­ om te weten te komen waar woordgrenzen zich bevinden. Nederlandse baby’s gebruiken bijvoorbeeld de afwisseling tussen beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen als belangrijke eerste aanwijzing. Net als spraak, vertonen ook de hersenen ritmische activiteit. Tineke denkt dat baby’s het ritme van taal zo goed kunnen oppikken omdat hun hersenen, wanneer ze taal horen, gaan vuren in het ritme van de taal.

 We weten dat neuronen in de hersenen van volwassenen resoneren met datgene wat iemand om zich heen ziet of hoort. Op het moment dat je bijvoorbeeld een piepje hoort in een bepaald ritme, dan zullen neuronen in je auditieve cortex (dat deel van de hersenen dat inkomend geluid verwerkt) in datzelfde ritme gaan vuren. Ook de verschillende ritmes van taal worden opgepikt door je hersenen. De resonantie van het brein met de spraak maakt het verwerken van die spraak gemakkelijker. Waarschijnlijk komt dit omdat de resonantie ervoor zorgt dat de luisteraar beter kan voorspellen wat de spreker gaat zeggen.

 Er is weinig bekend over neuronale resonantie bij baby’s en we weten nog niet in hoeverre dit mechanisme van belang is bij de vroege taalontwikkeling. We weten wel dat wanneer ouders met baby’s praten, ze het ritme van de spraak intuïtief extra aandacht geven. Ze spreken dan meer melodisch, maar ook ritmischer. Op de schaal van spreken tot volwassen, naar praten tegen baby’s, tot het zingen van liedjes, worden melodische en ritmische aspecten van taal steeds sterker.

 Tineke wil onderzoeken of baby’s van acht maanden oud woorden beter oppikken wanneer hun hersenen het ritme van de spraak overnemen. Helpt het als ze woorden in een strak ritme horen, zoals in een liedje? Voorspellen verschillen tussen baby’s in deze breinresonantie hun latere taalontwikkeling? Is dit genetisch bepaald?

 Deze vragen zal ze de komende jaren proberen te beantwoorden in haar Veni-project!

 

Marja Pruis nieuwe Writer-in-Residence

marja_pruis_01_2014Ook in het nieuwe collegejaar mag de letterenfaculteit weer een writer-in-residence verwelkomen. Na Christiaan Weijts en Kees ’t Hart is het ditmaal schrijfster en journaliste Marja Pruis die haar bijdrage zal leveren aan het onderwijs binnen de master Letterkunde en aan enkele andere activiteiten. De neerlandica is als literatuurredactrice verbonden aan De Groene Amsterdammer en debuteerde in 1999 met De Nijhoffs of de gevolgen van een huwelijk. Haar essaybundel Kus me, straf me (2010) werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs en werd in 2013 beloond met de Jan Hanlo Essayprijs.

Foto: Bob Bronshoff

Openingslezing

Marja Pruis spreekt op donderdag 28 augustus om 16.15 uur haar openingslezing uit, getiteld ‘Madame Bovary, c’est moi. Over het ik van de schrijver’. Alle belangstellenden zijn van harte uitgenodigd om de lezing bij te wonen. De bijeenkomst vindt plaats in het Erasmusgebouw (Erasmuslaan 1), zaal 9.01.10.

 

 

Criminaliteit, taal en recht in Mainz, Duitsland

GSFL logoWat kunnen we opmaken uit de manier waarop een zelfmoordbriefje is opgesteld? Welke invloed heeft het proces-verbaal van verhoor bij politie op rechtbankinteractie, die uiteindelijk beslissend is voor veroordeling of vrijspraak? Hoe wordt de manier waarop beslissingen genomen worden in de EU beïnvloed door de talen van de verschillende afgevaardigden? Dit zijn maar een paar vragen die ter sprake zullen komen tijdens de Roundtable 2014 van de Germanic Society for Forensic Linguistics (GSFL), 5-7 september 2014 in Mainz, Duitsland.

Tijdens deze bijeenkomst zullen forensische experts en studenten van over de hele wereld onderzoeken hoe criminaliteit, taal en het recht elkaar beïnvloeden en welke impact dat heeft op de dagelijkse praktijk. De keynote speakers zijn: special crimes officer en expert in ondervragingsmethoden detective M. Allen (UK), forensisch taalkundige en zelfstandig forensisch adviseur dr. S. Blackwell (UK), klinisch taalkundige aan het Wiener Institute for SuicideResearch dr. B. Eisenwort (AT) en forensisch taalkundige en deskundige in strafzaken dr. F. van der Houwen. Behalve deze keynote speakers zullen er bijdragen zijn van deskundigen uit Tunesië tot Australië en van Duitsland tot Brazilië. Guusje Jol (taalbeheersing) is mede-organisator van de Roundtable.

Het doel van de GSFL is het onderzoeksveld van de forensische taalkunde te bevorderen en om internationale samenwerking te bewerkstelligen tussen taalkundigen, criminologen, sociologen, psychologen, juristen en de politie.

Dit jaar is er een speciale dag voor studenten toegevoegd aan het programma op vrijdag 5 september. Studenten en jonge onderzoekers kunnen dan hun werk presenteren. Ook is er aandacht voor waar je forensische taalkunde kun studeren, hoe je je werk kunt publiceren en wat toekomstperspectieven zijn in de forensische linguïstiek. Voor studenten gelden speciale tarieven.

 

Voor meer informatie en voor het reserveren van plaatsen:

www.gsfl.info of Dr. I. M.  Laversuch Nick (mavi.yaz@web.de)         

Eerstejaars Boekproject met schrijver Peter Verhelst

geschiedenis van een berg Peter Verhelst

 

 

 

 

Net als in voorgaande jaren vindt tijdens de introductie weer het Eerstejaars Boekproject plaats, een activiteit van de Faculteit der Letteren en Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen.

Dit jaar zal het evenement plaatsvinden op donderdag 21 augustus van 15.00 tot 17.00 uur in zaal CC1. Centraal staat de roman Geschiedenis van een berg van de Vlaamse schrijver Peter Verhelst.

We beginnen om 15.00 uur met een lezing door de auteur. Daarna volgen twee korte lezingen van medewerkers uit de twee faculteiten. Van onze afdeling zal docent en promovenda Lieke van Deinsen een lezing verzorgen. De middag wordt besloten met een publieksinterview, waarbij studenten de vragen stellen aan de auteur.

Belangstellenden zijn van harte welkom om hierbij aanwezig te zijn!

 

Lezing Sabrina Corbellini

Sabrina Corbellini

Op maandag 25 augustus is Sabrina Corbellini (Rijksuniversiteit Groningen) te gast bij de themagroep RMEMS. Zij verzorgt op uitnodiging van Johan Oosterman en Nina Geerdink een lezing getiteld ‘Looking for the medieval reader’. De lezing vindt plaats van 13.30-14.30u in zaal 2.56 van het Erasmusgebouw en iedereen – ook studenten! – is van harte welkom.

Hierbij het abstract van Corbellini’s lezing:

Looking for the medieval reader

This presentation will deal first with a short discussion on new research trends in the history of reading in pre-modern times and then present a discussion of how theoretical approaches could be applied in the reconstruction of reading activities, in particular those with a “religious” character, in late medieval Europe. Reading activities and reading experiences of medieval readers will be moreover discussed in the wider context of the religious, social and cultural transformation of the long fifteenth century (1350-1550).