NRC-Column Nicoline van der Sijs

Crowdsource - Crowd

“Voor het verzamelen van gegevens is mankracht nodig. Veel mankracht. James Murray, die vanaf 1879 hoofdredacteur was van het grootste Engelse woordenboek, de Oxford English Dictionary, schakelde een legertje vrijwilligers in om citaten uit de Engelse literatuur te verzamelen. Die citaten schreven ze, met bijbehorend trefwoord en bronvermelding, op losse fiches. Iedere dag leverde de postbode pakjes met fiches af. Murray verdeelde de pakjes onder zijn elf kinderen, die met het alfabetisch sorteren hun zakgeld verdienden. Ze hielden er een enorme woordenschat en prachtige thuistaal aan over: favoriet onder de kinderen was de bespotting you dirty toe-rag. To e – r a g (letterlijk ‘teenlap, voetlap’) is een ouderwetse benaming voor een schooier.

Mede dankzij Murrays kinderen verliep het werk aan de Oxford English Dictionary voorspoedig: de eerste aflevering verscheen in 1884, de laatste in 1928. Vergelijk dat eens met ons eigen Woordenboek der Nederlandsche taal, waarvan de publicatie maar liefst 135 jaar duurde (1863- 1998). Maar ja, hoofdredacteur Matthias de Vries had slechts vier kinderen en zijn collega L.A. te Winkel is nooit getrouwd. Tegenwoordig is kinderarbeid verboden, maar vrijwilligers inschakelen bij wetenschappelijke projecten gebeurt nog steeds.”

Lees hier de hele column ‘Crowdsourcing’ van Nicoline van der Sijs.

*

Nicoline van der Sijs is hoogleraar Historische taalkunde van het Nederlands in de digitale wereld.
Deze column verscheen eerder in NRC.