Een prijs uit Warschau

Paul Hulsenboom

Dat ik regelmatig in Polen ben, zal voor menigeen geen nieuws meer zijn. Voor mijn onderzoek (en voor de lol) ben ik dit jaar al meerdere malen naar het oosten afgereisd, om in bibliotheken en archieven op zoek te gaan naar oud-Poolse en Latijnse teksten die te maken hebben met de Nederlanden (ik schreef er al eerder over). Zo ook afgelopen week, toen ik in Warschau onderzoek deed in de BUW (Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie: de Universiteitsbibliotheek te Warschau) en de AGAD (Archiwum Główne Akt Dawnych: het Hoofdarchief van Oude Documenten), dat onder meer onderdak biedt aan de huisarchieven van meerdere adellijke geslachten, zoals de familie Zamoyski (spreek uit “Zamojskie”) en Radziwiłł (“Radzjieview”, min of meer). In de BUW werd ik blij verrast door een lang Pools gedicht uit de late 17e eeuw, waarin de Nederlanders worden geportretteerd als al te tolerante, gierige en onbetrouwbare rebellen. Vervolgens stuitte ik in de AGAD op meerdere 17e– en 18e-eeuwse Poolse brieven, verzonden vanuit de Nederlanden. Zodoende blijft mijn lijst met primair bronmateriaal gestaag groeien.

De AGAD in Warschau

Toch had mijn bezoek aan de Poolse hoofdstad dit keer in hoofdzaak een andere reden. Op zaterdag vond namelijk de jaarlijkse Dag van Sarbiewski plaats, onder de aegis van de zogenaamde Academia Europaea Sarbieviana, een organisatie die gewijd is aan de Poolse 17e-eeuwse Neolatijnse dichter Maciej Kazimierz Sarbiewski (1595-1640), ook bekend als Sarbievius, ‘de Poolse Horatius’ (de Academia heeft een eigen website). Hoewel Sarbiewski in onze dagen bij slechts een select gezelschap bekendheid geniet, was hij begin 17e eeuw een internationale beroemdheid, en werd hij lange tijd gezien als één van de beste postklassieke dichters, die zelfs kon concurreren met Horatius en Pindarus. De Academia houdt de herinnering aan deze ooit vermaarde auteur in leven, onder andere door het organiseren van jeugdevenementen, poëtische concours, concerten, en de reeds genoemde Dag van Sarbiewski, waarop bijvoorbeeld lezingen en zowel muzikale als poëtische optredens plaatsvinden. Eigenlijk al genoeg reden, voor mij althans, om erbij te zijn, temeer daar ik inmiddels drie artikelen gepubliceerd heb over de receptie van Sarbiewski in de Nederlanden (twee over een aantal Antwerpse lofdichten uit de jaren 1630 en een over de eerste gedrukte Nederlandse vertaling van Sarbiewski, uit 1658; die laatste publicatie haalde ik al eerder aan op dit blog).

Het waren deze artikelen die mij vorige week naar Warschau hadden doen komen. Enkele maanden geleden kreeg ik namelijk bericht van professor Juliusz Chrościcki, een bekend kunsthistoricus en lid van de Academia, die mij hartelijk feliciteerde: met mijn publicaties over de Poolse Horatius had ik een prijs gewonnen, die ik tijdens de Dag van Sarbiewski in ontvangst mocht nemen! De Academia loofde immers prijzen uit voor het beste recente wetenschappelijke werk over Sarbiewski, in een drietal categorieën: monografieën, tekstedities en wetenschappelijke artikelen, die uiteraard het grootste in getal zijn. In deze laatste categorie was ik in de prijzen gevallen. Alsof dat nog niet genoeg was, vond de uitreiking bovendien plaats op het Koninklijk Kasteel te Warschau, alwaar Sarbiewski zelf ook enkele jaren had rondgelopen, toen hij hofdichter was van de Poolse koning. Een passendere en mooiere locatie was dus moeilijk denkbaar.

Te midden van de jury

Blij en vereerd nam ik afgelopen zaterdag daarom uit handen van de jury de prijs in ontvangst, waarbij de korte laudatio werd afgesloten met de woorden: “We hopen dat je nog lang door zult gaan met je onderzoek naar Sarbiewski en de Nederlanden”. Gelukkig kan ik de jury geruststellen. Weliswaar gaat mijn proefschrift over iets anders, maar inmiddels ligt er een vierde artikel over de Nederlandse receptie van Sarbiewski klaar en speel ik in mijn hoofd alweer met ideeën voor twee volgende publicaties over de dichter, die volgens Hugo de Groot niet alleen even goed was als zijn Romeinse voorbeeld Horatius, maar hem zelfs oversteeg.