Aankondiging: Studiedag Middeleeuwen over ‘Innovatie’

middeleeuwenstudiedag 2015De middeleeuwer zat niet stil. Alles moest beter, groter, mooier, sneller, hoger, efficiënter. Om dat te bereiken werd er in de middeleeuwen voortdurend op alle vlakken geïnnoveerd en geëxperimenteerd. De jaarlijkse interfacultaire studiedag is daarom gewijd aan bekende en minder bekende middeleeuwse innovaties.

Het thema wordt belicht vanuit historisch, kunsthistorisch, filosofisch,  taalkundig en letterkundig perspectief. Ad Poirters zit namens de afdeling Nederlandse taal en cultuur in de organisatie; Margit Rem en Johan Oosterman geven een lezing.

 

Datum: 6 maart, ontvangst vanaf 10.00 uur, opening 10.30 uur

Locatie: Spinozagebouw, Montessorilaan 3, zaal SP2 en na de lunch SP3

Kosten: gratis voor studenten en medewerkers van de RU, voor anderen EUR 5,-

Voor meer informatie zie: www.ru.nl/studiedagmiddeleeuwen

Zeshonderdste verjaardag van Maria van Gelre’s gebedenboek

Colofon Maria van gelre

Door Johan Oosterman

Het gebedenboek van Maria van Gelre is op 23 februari 2015 precies 600 jaar oud, maar hoe weten we dat eigenlijk? Eenvoudig omdat in het boek staat dat het voltooid is op Sint Mathiasavond van het jaar 1415, en dat is 23 februari. Het boek bevat namelijk een colofon, een korte notitie aan het einde van het boek door de kopiist, Helmich die Lewe. Het gaat, dat moge duidelijk zijn, bij deze datum niet over de voltooiing van het boek inclusief verluchting. Er moet ook na 23 februari 1415 voortgewerkt zijn aan de miniaturen in dit boek.

Het volledige colofon, dat te vinden is op folio 410v, luidt als volgt: “Zeshonderdste verjaardag van Maria van Gelre’s gebedenboek” verder lezen

Stages gesignaleerd

logo_meertens_fullHet Meertens Instituut heeft vanaf 1 april ruimte voor enkele stagiaires, zowel MA- als gevorderde BA-studenten die geïnteresseerd zijn in de taalkunde kunnen solliciteren. Zie hier voor meer info.

De Balie, podium voor het vrije woord, eigentijdse kunst, debat en cultuur in Amsterdam zoekt een redactiestagiair. Zie hier voor meer info.

Kellendonklezing door Maarten Asscher over ‘Engagement, taal en verbeelding’

maarten asscherDe Frans Kellendonklezing is een literaire lezing die sinds 1992 jaarlijks georganiseerd wordt door de Radboud Universiteit ter nagedachtenis aan de auteur Frans Kellendonk, die niet alleen student maar ook docent was aan de Radboud. De lezing vindt dit jaar plaats op 23 februari en zal worden uitgesproken door Maarten Asscher, schrijver, jurist en directeur van Athenaeum Boekhandel in Amsterdam. “Kellendonklezing door Maarten Asscher over ‘Engagement, taal en verbeelding’” verder lezen

Openbare collegereeks: Proza van Tom Lanoye

tom lanoye

In het voorjaar van 2015 organiseert de Masteropleiding Letteren van de Radboud Universiteit Nijmegen samen met het Vlaams Cultureel Kwartier en de Bibliotheek De Mariënburg voor de zesde keer de cursus ‘Letteren in de stad’. Zes openbare master-colleges voor iedereen die geïnteresseerd is in literatuur. In deze editie staan de romans en verhalenbundels van de Vlaamse schrijver Tom Lanoye, in 2012 auteur van het Boekenweekgeschenk, centraal.

Programma:

10 februari: Kartonnen dozen (1991) – door dr. Jos Muijres (Radboud Universiteit)

3 maart: Gelukkige slaven (2013) – door dr. Ted Laros (Radboud Universiteit)

14 maart – Voordracht door Tom Lanoye

17 maart: Spek en bonen (1994) – door dr. Jos Muijres (Radboud Universiteit)

7 april: Het goddelijk monster (1997) – door dr. Valerie Rousseau (Universiteit van Antwerpen)

21 april: Het derde huwelijk (2006) – door dr. Ted Laros (Radboud Universiteit)

12 mei: Sprakeloos (2009) – door dr. Jos Muijres (Radboud Universiteit)

 

tijd: 19.00-20.45 (voordracht Tom Lanoye 20.00-22.00)
plaats: Bibliotheek de Mariënburg, Nijmegen
prijzen: per college (10,- of 7,50 voor studenten en bibliotheekleden) / voordracht Tom Lanoye 12,50 (of 10,- voor studenten en bibliotheekleden). Zie hier voor meer informatie en inschrijven voor afzonderlijke onderdelen.
Het is ook mogelijk een passepartout aan te schaffen. Zie hier voor meer info.
Voor meer informatie over de cursus zie hier,
of neem contact op met Jos Muijres, j.muijres@let.ru.nl of 024-3612915.

INCOGNITIEF Eindejaarsquiz

vuurwerkINCOGNITIEF is een blog over film, literatuur, sport, tv en muziek met een focus op de omgeving Nijmegen. De blog werd in 2012 opgericht door Ricardo Walinski, Martijn Kroese, Sophie Dassen en Paul Aerts, een viertal (ex-)studenten met een voorliefde voor cultuur. INCOGNITIEF publiceert dagelijks opiniërende artikelen, van de Zwarte Cross tot het WK, van Celebrity Pole Dancing tot de nieuwste blockbusters en van literaire sensaties tot de Donald Duck.

Op zondag 28 december organiseert de redactie om 20.00 de INCOGNITIEF Eindejaarsquiz.

In verschillende rondes krijgen de teams, die bestaan uit minimaal twee en maximaal zes personen, pittige vragen voorgelegd. Wat weet jij nog van het afgelopen jaar? Wie haalden het nieuws met sportprestaties, wie schreef een bestseller, wie belandde in de goot na een succesvolle muziekcarrière?

Iedereen is welkom, zowel studenten, alumni als medewerkers. De quiz begint om 20.00 en vindt plaats in Café Van Ouds (Augustijnenstraat 33, Nijmegen).

Inschrijven kan via http://incognitief.com/eindejaarsquiz/. De inschrijfkosten bedragen 1,50 euro per persoon. Inschrijven op de avond zelf is ook mogelijk.

De week van… Laura Schoots

Laura Schoots is derdejaars studente Nederlandse Taal en Cultuur en secretaris van de Studievereniging voor Neerlandici (SVN).

lauras

Maandag 1 december

Wat begon als een grapje, werd al gauw een serieuze taak. Er werd mij verteld dat wie A zegt, ook B moet zeggen. Zélfs bij grapjes. Vandaar dat ik nu dus met een kop thee en wat overgebleven pepernoten de afgelopen week opnieuw aan het doornemen ben.

De maandagochtend begon vroeg, érg vroeg. Voor een onderzoek van studiegenoten Emma en Jochem moest ik tienduizend woorden beoordelen op onder andere concreetheid en begrijpelijkheid. Als je het snel zegt, lijkt het niet heel veel voor te stellen, maar geloof me: tienduizend woorden beoordelen kost best veel tijd. Het wil nog wel eens voorkomen dat ik dingen op het laatste moment doe en dat zijn dan vaak juist de dingen die ik veel eerder had moeten doen. Zo kon ik me afgelopen maandagochtend voor m’n kop slaan omdat ik het laatste gedeelte van het onderzoek niet wat eerder had afgerond. Maar goed, eigen schuld… en zo erg was het nou ook weer niet. Ik ben benieuwd naar de resultaten!

Nadat ik klaar was, ben ik snel naar de universiteit gefietst (zonder handschoenen: koud!) om aan te schuiven bij het college Kunstkritiek. Dit vak is onderdeel van de minor Journalistiek die ik met plezier volg. Een aanrader!

Na een zeer kort college Van Klank Tot Woord vervolgde ik mijn weg naar de supermarkt waar ik met wat studiegenoten had afgesproken om boodschappen te doen.  Er ging werkelijk een wereld voor me open… Voor het eerst hield ik een zelfscanner vast! Na dit wonderlijke avontuur gingen we door de winterse kou (“Ik moet echt handschoenen kopen”) naar Koos zijn kamer waar we een heerlijk maaltje kookten en daarna oefenden voor ons kerstfeestoptreden. Ik denk dat we gaan knallen donderdag! “De week van… Laura Schoots” verder lezen

De tweede helft van de jaren veertig (door Jos Joosten)

josj

12 december aanstaande staat in het teken van het jaarlijkse symposium van de samenwerkende studentenverenigingen Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit, Utile Dulci en ValC-hof. Het vindt dit jaar plaats aan de Radboud Universiteit en staat in het teken van Nederland in de jaren 1945-1955. Namens onze afdeling zal Jos Joosten een lezing houden over literaire ontwikkelingen in de tweede helft van de jaren veertig. Over de inhoud van zijn lezing kun je hieronder lezen. Voor meer informatie over het symposium, zie hier.

Loodzware jaren of gapend gat?
De tweede helft van de jaren veertig: een terreinverkenning

Het ligt, zo blijkt al bij een eerste vluchtige beschouwing, zeer voor de hand om de Nederlandse letterkunde uit het eerste decennium na de Tweede Wereldoorlog op te hangen aan de intussen zeer bekende hoogtepunten: het verschijnen van de auteurs Reve, Hermans en Mulisch (de zogenaamde ‘grote drie’, die toen nog lang niet zo heetten), de entree van de Vijftigers, het bliksembestaan van Cobra, en daarbij het rijtje spraakmakende incidenten langs te gaan: de discussies rond De avonden (1947/48), de ophef rond Karel Appels ‘Vragende kinderen’ (1949) of de rel rond Luceberts optreden in het Stedelijk Museum in Amsterdam (1953). De recente Nederlandse literatuurgeschiedenissen zoomen steevast in op deze scharnierpunten (en zien weinig meer dan dat), en die interpreteren ze steevast als opmaat naar onvermijdelijke literatuur- en kunstvernieuwing. Ook in Ad van Liempts meer historisch georiënteerde overzichtswerk Na de bevrijding: de loodzware jaren 1945-1950 dat op veel gebieden nieuw, eigen historisch onderzoek presenteert, zien we wat betreft kunst en literatuur weer dit platgetreden pad.

In zijn inspirerende Geschiedenis van de moderne Nederlandse literatuur laat de Amsterdamse hoogleraar Thomas Vaessens zien hoezeer literatuurgeschiedenis niet zozeer een kwestie is van ‘objectieve’ geschiedschrijving, maar de blik van de historicus altijd bepaald is door zijn ‘frame’. Ook voor het eerste naoorlogse decennium lijkt dit te gelden. De blik van literatuurhistorici en schoolboekenschrijvers lijkt cruciaal bepaald door de zogenaamde ‘scharnierpoëtica’: literatuurgeschiedenis bestaat bij de gratie van wat Jurij Lotman in een klassiek geworden artikel ooit de esthetiek van de tegenstelling noemde: interessant is de opeenvolging van vernieuwingsbewegingen waaraan, vaak achteraf, een groot belang wordt toegekend dat even vaak met terugwerkende kracht thematisch wordt ingevuld.

In deze lezing zal ingegaan worden op de gangbare interpretatie van twee casussen die door de bril van de vernieuwing steeds slechts in één – rebellerende – richting zijn uitgelegd: Luceberts spraakmakende optreden als ‘Keizer der vijftigers’ en Gerard Reves De avonden als roman die het burgerlijk wederopbouw-Nederland aan de kaak zou stellen. Dit is mijn opmaat naar een pleidooi voor een nieuwe visie op de Nederlandse literatuur uit deze eerste naoorlogse jaren, waarbij terug naar de bronnen, en reconstructie van de contemporaine blik, centraal staan.

De week van… Klaar Vernaillen

klaarv

Klaar Vernaillen is studieadviseur bij Nederlandse Taal en Cultuur.

Maandag
Veel te vroeg voor mijn gevoel gaat mijn wekker, en veel te langzaam lijk ik mijn dag op te starten. Toch sta ik, net als de meeste dagen, klokslag 8.00 uur bij mijn werkkamer. Ik geniet echt van het eerste uur van de werkdag. Er is vrijwel niemand op de afdeling, je kunt dingen rustig opstarten.

De ochtend verloopt zoals de meeste ochtenden: berichten beantwoorden en kleinere klusjes opknappen tot 10.00 uur. Daarna spreekuur. Doorgaans gaan we om 12.00 uur met collega’s lunchen, maar niet vandaag. Ik schuif aan bij een ‘internationaliseringslunch’. Op onze faculteit gaat 50% van de studenten naar het buitenland. Daarmee zitten we 28% boven het gemiddelde van de alle letterenfaculteiten. Niet slecht. Al haalt Nederlands dat gemiddelde omlaag. Jammer. Ik ben groot voorstander van het buitenlandverblijf. Ook voor neerlandici. Gelukkig merk ik sinds een jaar of drie tijdens mijn spreekuren dat de interesse toeneemt. Misschien moet ik maar een wereldkaart op mijn kamer hangen en vlaggetjes prikken in elk land waar een neerlandicus naartoe gaat, zodat meer studenten geïnspireerd raken. “De week van… Klaar Vernaillen” verder lezen

Promotie: De journalist als hoofdrolspeler in het publieke debat

journalismDe klassieke gedachte over een goede journalist is dat hij afstand moet hebben en objectief moet zijn, een onpersoonlijk instituut. Toch lijkt er ook een andere weg: de laatste jaren komt er een journalist op die een rol wil spelen in het publieke debat. Op 25 november promoveert Malou Willemars bij sociale wetenschappen op die nieuwe rol.

‘Als je aan de gemiddelde burger vraagt wat een goede journalist kenmerkt dan zul je meestal horen: objectief zijn, het scheiden van feiten en meningen. Maar een deel van het publiek vraagt om iets anders, en een deel van de journalistiek experimenteert daarmee’, aldus Willemars.

Persoonlijke fascinatie

Voor haar proefschrift interviewde Willemars journalisten van verschillende media. Ook bestudeerde ze de rol van de journalisten in enkele recente grote kwesties: zoals de vervolging van Wilders en embryoselectie. Uit haar onderzoek blijkt dat het merendeel van de journalisten nog steeds het oude credo aanhangt. Desondanks constateert ze een geleidelijke verschuiving. ‘Een kleine club wil graag meer betrokken zijn in het debat, meer opereren vanuit persoonlijke fascinatie of frustratie.’

‘Neem bijvoorbeeld de journalist die ik interviewde die met een hulpkonvooi mee reisde. Zij vertelde dat zij zich op dat moment zowel activist als journalist voelde, dezelfde interesse dreef haar op beide vlakken. Die vielen niet zo duidelijk van elkaar te scheiden. Ze koos ervoor transparant te zijn over haar betrokkenheid. Het leverde persoonlijke verhalen op vanuit het perspectief van een insider.’

Journalist als regisseur

Ook in een meer regisserende rol kunnen journalisten volgens Willemars een waardevolle aanvulling zijn. ‘Journalisten kunnen behalve op de uitkomst van de discussie ook invloed uitoefenen op de manier van debatteren. In zo’n rol laten ze zich niet leiden door hun eigen mening of de ideologie van het medium waarvoor ze werken. Ze houden in het oog wat waardevol is voor de discussie.’
De nieuwe, persoonlijke journalist zie je vooral veel terugkomen bij recente media initiatieven als De Correspondent en De Pers. ‘Bij de Pers zag je bijvoorbeeld dat alles potentieel opinie was, dat was soms erg subtiel, door een ironische ondertoon of de mening van de geïnterviewde die bekritiseerd werd. Rob Wijnberg zegt: dertig-minners willen views, geen news. Ze zijn gewend dat iedereen tegenwoordig overal een mening over heeft, en die ook deelt. Dat doen zij zelf, en ze vinden het prettig als journalisten dat ook doen.’

Overleven

De verandering heeft volgens Willemars ook te maken met overlevingsdrang. Nu de traditionele media steeds meer aan terrein verliezen is het voor een journalist steeds belangrijker om zich in de kijker te spelen. ‘Journalisten zijn steeds meer een personal brand aan het worden. Door hun persoonlijke indrukken te geven via twitter, blogs en columns en zich in het debat te mengen, treden ze in de spotlights. Dat kan helpen bij het verwerven van nieuwe opdrachten.’

Of de journalistiek definitief gaat veranderen is overigens nog maar de vraag: ‘Ik geef zelf les aan studenten journalistiek. En volgens mij vindt de jonge generatie het vrij normaal, die kruisbestuiving tussen feit en mening, maar ze hebben wel allemaal een opleiding gehad waarin objectiviteit centraal staat. Sommigen worstelen daar mee.’

 

Datum: dinsdag 25 november 2014

Tijd: vanaf 12:30

Locatie: Academiezaal Aula, Comeniuslaan 2