Gelanceerd: Database Geschiedenis van de Nederlandse Taalkunde

Op 3 februari is tijdens de Grote Taaldag de Database Geschiedenis van de Nederlandse Taalkunde, DAGENTA, gelanceerd. In de database worden historische werken over de Nederlandse grammatica digitaal doorzoekbaar gemaakt. Doel is om historische taalkunde te faciliteren en aan te moedigen. Op het moment is nog een relatief beperkt aantal teksten opgenomen, maar de bedoeling is dat de database wordt uitgebreid en nog beter doorzoekbaar wordt gemaakt.

De database is ontwikkeld door Nicoline van der Sijs, Marten Vermeulen en Bo Grisel. De website is gemaakt door het Humanities Lab van de Nijmeegse Letterenfaculteit.

Voor meer informatie, klik hier.

Oproep tot het indienen van een inzending ten behoeve van de Elise Mathilde-prijs 2018

De Elise Mathilde-prijs is genoemd naar Elise Mathilde (Hilda) van Beuningen (1890-1941) die haar vermogen naliet aan de in 1935 door haar opgerichte Stichting Elise Mathilde Fonds dat algemeen sociale, culturele of ideële doelen ondersteund.

Deze prijs is per 1 januari 2018 ingesteld op initiatief van de Stichting in samenspraak met de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden en in nauwe samenwerking met het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en het Genootschap Onze Taal. Het betreft een prijs voor een essay dat beurtelings ligt op het gebied van de Nederlandse letterkunde, taalkunde en geschiedenis.

De inzending moet passen in het overkoepelende thema ‘De eigen natie in kosmopolitisch perspectief’, of liggen in het verlengde daarvan, waarbij ieder jaar aan het overkoepelende thema  een meer specifiek geformuleerde invulling kan worden gegeven. In 2019 zal dat de Nederlandse taal en/of taalgeschiedenis zijn, in 2020 de Nederlandse geschiedenis of Nederlandse geschiedwetenschap.

De prijs zal dit jaar worden toegekend aan de meest waardig gekeurde, in Nederlands proza geschreven inzending waarin het behoud van het Nederlandse letterkundige cultuurgoed (literatuur en/of literatuurgeschiedenis) centraal staat.

De uitverkoren inzending die maximaal 2000 woorden mag bevatten, zal worden gepubliceerd in het Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en op de websites van de het KNHG en het Genootschap Onze Taal.

De prijs zal vergezeld gaan van een oorkonde en een geldbedrag van 10.000 euro.

Iedereen kan inzenden tot uiterlijk 1 mei 2018. Inzendingen kunnen worden gestuurd naar dr. B.P.M. Dongelmans, secretaris van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde via mnl@library.leidenuniv.nl.

Neerlandistiek in het Nieuws 25 januari

Op 25 januari organiseert de afdeling Nederlandse Taal & Cultuur de jaarlijkse dag Neerlandistiek in het Nieuws voor studenten en andere belangstellenden. Tijdens deze dag worden diverse kanten van de Neerlandistiek belicht door sprekers van binnen en buiten de RU.

Programma: “Neerlandistiek in het Nieuws 25 januari” verder lezen

Alumna Linda Drijvers wint Christine Mohrmann Stipendium

Vanmiddag – 12 december – om 15.30 uur wordt in de Academiezaal in de Aula aan tien veelbelovende vrouwelijke promovendi het Christine Mohrmann Stipendium uitgereikt. Onder de winnaressen is dit keer promovenda Linda Drijvers, alumna van onze opleiding Nederlandse Taal en Cultuur.  Linda Drijvers doet onderzoek naar hoe gebaren (gesticulaties) de spraakverstaanbaarheid ondersteunen. Haar onderzoek is o.a. hier in meer detail beschreven.

Doel van het stipendium is vrouwelijke promovendi aan te moedigen hun wetenschappelijke loopbaan na voltooiing van hun proefschrift voort te zetten. Het Christine Mohrmann Stipendium stelt hen in de gelegenheid een periode door te brengen aan een buitenlandse universiteit. Linda Drijvers zal de 5.000 Euro die ze gewonnen heeft, inzetten om aan de University of Birmingham en de University of Oxford zich verder te verdiepen in nieuwe technieken voor het analyseren van MEG-data (magnetoencefalografie).

Overleden: M.C. van den Toorn (4 januari 1929 – 23 november 2017)

In zijn woonplaats Nijmegen is afgelopen donderdag de taalkundige M.C. (Maarten) van den Toorn, tot 1992 hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan onze universiteit, overleden.

Van den Toorn studeerde Nederlands in Leiden en was daarna jarenlang verbonden aan het Instituut De Vooys van de Universiteit Utrecht. In 1974 werd hij benoemd als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan de toenmalige Katholieke Universiteit Nijmegen. Hij publiceerde onder andere een veel bestudeerde Nederlandse Grammatica (Prisma, 1973), een leerboek over de Nederlandse taalkunde en een studie over de taal van het nationaal-socialisme. Ook stond hij aan de basis van de Algemene Nederlandse Spraakkunst.

Van den Toorn was in sommige opzichten een neerlandicus van de oude stempel, die het vak nog in zijn geheel had kunnen overzien voor het gaandeweg specialistischer werd. Hij bleef zijn hele leven ook belangstelling houden voor de letterkunde en hij hechtte er ook aan zich helder uit te drukken. Tegelijkertijd was hij sceptisch over het bestaan van dat vak: zijn afscheidscollege was getiteld De eenheid van de neerlandistiek, en hoewel Van den Toorn betwistte dat er ooit zo’n eenheid was geweest, pleitte hij wel voor meer streven naar gezamelijkheid.

Bovenal was Van den Toorn zelf natuurlijk een taalkundige, die zijn vak goed bijhield, en die ook op de hoogte was van moderne ontwikkelingen, zoals de Chomskyaanse taalwetenschap. Bekend is zijn artikel over ‘De methode Paardekooper‘, waarin hij de bekende grammaticus respectvol bekritiseerde vanwege diens gebrek aan theoretisch kader. Tegelijkertijd was Van den Toorn in zijn eigen werk toch ook vooral een eclecticus die het moest hebben van goede inzichten, los van strakke theoretische kaders.

Bij dit alles was Van den Toorn een zeer beminnelijk mens die tot deze week geïnteresseerd bleef in het vak; ook in de jonge mensen die erin werkzaam waren.

Vijfentwintig jaar geleden schreef Van den Toorn een aardig autobiografisch essay voor Neerlandica extra muros.
Dit bericht verscheen, in iets andere vorm, ook op het weblog 
Neerlandistiek.

Promotie Stephanie Ramachers

Op 31 januari om 12.30 promoveert Stefanie Ramachers op haar proefschrift: Setting the Tone: Acquisition and processing of lexical tone in East-Limburgian dialects of Dutch.

Haar onderzoek is begeleid door prof. dr. J.P.M. Fikkert en prof. dr. C. Gussenhoven als promotoren en door dr. S.M. Brouwer als co-promotor.

Voor meer informatie, klik hier.

Zweedse subsidie voor onderzoek naar complexe werkwoordconstructies in het Germaans

Nicoline van der Sijs

Begin november heeft de Zweedse Vetenskapsrådet (Research Council) een subsidieaanvraag van Evie Coussé, Gerlof Bouma en Nicoline van der Sijs gehonoreerd met 6 miljoen Zweedse kronen. Met dit bedrag willen we het ontstaan van complexe werkwoordconstructies in een aantal Germaanse talen onderzoeken, met name Nederlands, Engels, Duits en Zweeds. Complexe werkwoordconstructies of lange werkwoordclusters bevatten twee of meer hulpwerkwoorden, zoals in:

Ik moet kunnen komen.
I must be able to come.
Ich muss kommen können.
Jag måste kunna komma.

of:

Ik heb/ben kunnen komen.
I have been able to come.
Ich habe kommen können.
Jag har kunnat komma/kommit.

Alle Germaanse talen kennen dergelijke complexe werkwoordconstructies, maar de periode van ontstaan en de voorwaarden verschillen per taal, waardoor er tussen de talen allerlei variatie bestaat. Het doel van het onderzoek is “Zweedse subsidie voor onderzoek naar complexe werkwoordconstructies in het Germaans” verder lezen

Maak kennis met… Jinbiao Yang

Hoi!

I’m Jinbiao Yang from China. If you get confused about its pronunciation, you can call me Ray instead. I got the PhD fellowship from the Max Planck Institute for Psycholinguistics, and began my Radboud life since September 2017.

I studied computer science and cognitive neuroscience during my bachelor programme at Anhui Agricultural University and Master programme at East China Normal University respectively, and then worked as a Research Associate at New York University Shanghai. Both my labs at ECNU and NYU Shanghai focus on psycholinguistics, and so I did a lot on linguistics too. The cross-disciplinary background has benefited my research, which is aimed at investigating how humans can understand and produce language, and translating the mechanism into a computational model.

In my PhD career, “Maak kennis met… Jinbiao Yang” verder lezen

Docentendag Nederlands: 7 maart 2018

Op 7 maart 2018 organiseert de vakgroep Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen een docentendag, met lezingen over taalkunde, taalbeheersing en letterkunde die aansluiten bij het middelbaar onderwijs.

Programma docentendag

Vanaf 15.00 uur: inloop met koffie/thee

15.30 uur: opening dr. Jos Muijres (opleidingscoördinator) “Docentendag Nederlands: 7 maart 2018” verder lezen