Presentatie biografie Jan Walravens (door Jos Joosten)

Op donderdag 6 september a.s. wordt in boekhandel Roelants te Nijmegen De verdeelde mens: Jan Walravens (1920-1965), schrijver, ijkpunt, avantgardist gepresenteerd: de langverwachte biografie van de Vlaamse avantgardist Jan Walravens, geschreven door hoogleraar Nederlandse letterkunde Jos Joosten.

Walravens was een centrale figuur in het naoorlogse Vlaamse cultuurleven.  Hugo Claus dacht ‘bij elk boek, bij elke dichtbundel of toneelstuk, eerst en vooral aan wat Jan ervan zou denken’. Louis-Paul Boon had, als hij schreef, vaak in zijn hoofd: ‘Dit zal Jan mooi vinden! Dit zal hij graag lezen.’

Tussen 1944 en 1965 was Brusselaar Jan Walravens (1920-1965) het absolute ijkpunt in de Vlaamse avant-garde. Hij introduceerde het existentialisme en was de eerste die in het Nederlandse taalgebied sprak over experimentele poëzie. Met zijn tijdschrift Tijd en Mens bracht hij Vlaamse en Nederlandse Vijftigers en Cobra-schilders bijeen. In de laatste jaren van zijn korte leven was hij een van de culturele-televisiepioniers en verzorgde hij, onder andere, het televisiedebuut van W.F.Hermans. Bovendien schreef hij twee ophefmakende romans en een aantal ontroerende novellen.

De verdeelde mens is gebaseerd op talloze niet eerder gepubliceerde documenten, zoals Walravens’ dagboeken, de brieven aan zijn verloofde en zijn correspondentie met Hugo Claus. Het geeft inkijkjes in het (nog verrassend cultureel actieve) Berlijn anno 1943, de Brusselse kunstwereld na de oorlog, en de doorbraak van de avantgarde in literatuur, schilderkunst en theater in de jaren vijftig.

Bij de presentatie zal een onbekend beeldfragment getoond worden van Hugo Claus’ voordracht van zijn in-memoriamgedicht voor Jan Walravens. Dr. Jan de Roder zal het boek met een speech ten doop houden. De muzikale omlijsting wordt verzorgd door het Ibert Trio.

Plaats: Boekhandel Roelants (Van Broekhuysenstraat 34, Nijmegen)
Tijd: donderdag 6 september, 18:00 uur

Alumna Linda Drijvers dit weekend op Lowlands

Komend weekend is het weer tijd voor Lowlands, met zoals gewoonlijk ook veel aandacht voor wetenschap. In dat kader zal ook alumna van onze opleiding Linda Drijvers daar aanwezig zijn. Zij werkt momenteel als onderzoeker voor het Max Planck Institute for Psycholinguistics.

Uit een eerder nieuwsbericht van de RU-website:

Praten in 3D

Als je op een lawaaiig festival je boodschap wil overbrengen ga je waarschijnlijk schreeuwen of je gebruikt handgebaren. Maar is dit de beste manier om je boodschap over te brengen? Welke kenmerken van je bewegingen dragen het meest bij aan taalbegrip? En maakt het uit of je gesprekspartner naar je ogen, handen of mond kijkt? Onderzoekers van de Radboud Universiteit en het Max Planck Institute for Psycholinguistics in Nijmegen willen dit testen door communicatie in 3D te brengen. Door gebruik te maken van Microsoft Kinect en eye tracking brillen worden spraak en gezichts-, oog- en lichaamsbewegingen gevolgd terwijl je met iemand praat.

Onderzoeker Linda Drijvers kijkt er naar uit:  ‘Wat onderzoek op Lowlands zo interessant maakt, is de diversiteit van de deelnemers. Van jong tot oud, van Nederlanders tot internationale bezoekers. En het zijn natuurlijk festivalbezoekers. Zij zijn gewend om te doen wat wij onderzoeken: hoe communiceer je in lawaai?’

Onderzoekers James Trujillo (midden) observeert twee mensen die in 3D communiceren.

Op bezoek in Antwerpen: een dagje rampenonderzoek

Door Marieke van Egeraat

Het project Dealing with Disasters is ondertussen in volle gang. Dat betekent ook dat het team uitstapjes maakt om andere onderzoeksgroepen te leren kennen en kennis uit te wisselen. Op maandag 4 juni reisden wij daarom af naar Antwerpen om daar professor Tim Soens en zijn team te ontmoeten.

Na een lange treinreis (NS stuurden ons met de sprinter van Nijmegen naar Breda) kwamen wij aan in een zonovergoten Antwerpen. Lotte manoeuvreerde ons vervolgens behendig langs alle bouwputten, verkeersinfarcten en toeristenspots, zodat wij zonder kleerscheuren al snel aankwamen in het gebouw van de Faculteit Letteren. Daar werden wij gastvrij onthaald door Tim Soens. Koud water, koffie, thee en zelfs druiven en Belgische chocola stonden daar op ons te wachten en daar maakten wij dan ook gretig gebruik van. Zo konden wij even op adem komen, voordat een volle middag begon vol presentaties en discussies rondom zeer diverse natuurrampen, van trage rampen als zandverstuivingen tot de plotse explosie van de Delftse donderslag.

We begonnen de lezingen met twee introducties van zowel Lotte als Tim over de verschillende projecten. Lotte vertelde over haar Vici-onderzoek en sloot af met een kleine culturele casestudy naar natuurrampen in liedjes. Tims project daarentegen richt zich meer op sociaaleconomische aspecten van natuurrampen. In zijn introductie wijdde hij uit over de verschillende aanpakken die gehanteerd kunnen worden bij dit onderzoek: moeten we kijken naar resilience of naar vulnerability?

Na deze meer theoretische inleiding was het alweer tijd voor de broodjeslunch. Onze onderzoeksgroep heeft zich hardop afgevraagd waarom eigenlijk die specificatie nodig is. “Op bezoek in Antwerpen: een dagje rampenonderzoek” verder lezen

Niet grammaticaal, maar toch correct?

Naast optische en auditieve illusies heb je ook grammaticale illusies. Een zin lijkt dan correct, terwijl hij dat niet is. Of je vatbaar bent voor zo’n illusie hangt af van de taal waarin de zin wordt aangeboden, zo blijkt uit onderzoek van Stefan Frank en studente Patty Ernst (lees het wetenschappelijke artikel hier). Een interview over dit onderzoek verscheen 1 juni jl. in een artikel hier op Nemo Kennislink.

Symposium over water op 7 juni

Op donderdag  7 juni a.s. organiseert Lotte Jensen met haar onderzoeksteam een symposium rondom het thema ‘Water’. Het symposium vindt plaats van 14.00 tot 17.00 uur in zaal SPA 01.14 op de Radboud Universiteit.

Programma

14.00-14.10 Lotte Jensen (RU): Welkom en inleiding
14.10-14.40 Maaike van Berkel (RU): Bron des levens: watervoorziening in middeleeuws Basra en Bagdad
14.40-15.10 Maarten Kleinhans (UU): Levend laagland: hoe natuurlijke processen en menselijk handelen de delta vormden en verdrinken
15.10-15.30 Koffie en thee
15.30-16.00 Hanneke van Asperen (RU): Naar het voorbeeld van de heilige Elisabeth. Een nieuwe blik op het altaarstuk met de Sint-Elisabethsvloed in het Rijksmuseum
16.00-16.30 Jenny Reynaerts (Rijksmuseum): Hollands water. Verbeelding en werkelijkheid
16.30-17.00 László Munteán (RU): The Underwater Sublime: Visualizing Modern Shipwrecks

Borrel na afloop in het Cultuurcafé op de Campus.

De toegang is gratis. Wel graag even aanmelden voor 1 juni bij Lotte Jensen (l.jensen@let.ru.nl).

Maak kennis met… Leon Shor

I am a Ph.D. candidate currently enrolled in the Hebrew Language Department at Tel Aviv University, Israel. My research focuses on referential choice in spontaneous spoken Israeli Hebrew. More specifically, I am focusing on human referents, and attempting to identify the various motivations underlying the interlocutors’ choice of coding these referents. In my research, I make use of various discourse-functional approaches to the study of spoken language, as well as of conversation analysis (CA) and interactional linguistics (IL).

I graduated from Tel Aviv University in 2007, majoring in Accounting and Economics. Having worked at an accounting firm for three years I came to understand that I no longer saw my future in this profession, and decided to pursue my dream of studying linguistics. I subsequently enrolled in the master’s degree program in the Hebrew Language Department at Tel Aviv University, and it was there that I found my true passion and career objective. After obtaining my master’s degree (which dealt with expression of negation in spoken Hebrew) it became evident that I wished to continue my research in the field of spoken language; therefore, I decided to pursue a doctoral degree in which I currently investigate the process of referential choice in spoken Israeli Hebrew.

The research I am conducting here, in the Centre for Language Studies, constitutes part of my PhD research. It is a corpus-based exploration of “Maak kennis met… Leon Shor” verder lezen

Stage op het snijvlak van letterkunde en geneeskunde

Via prof.dr. Hanneke van Laarhoven, hoogleraar translationele medische oncologie aan de Universiteit van Amsterdam, bereikte ons de volgende oproep:

In vervolg op een project naar ervaringen van contingentie bij patiënten met kanker (in samenwerking met de faculteit van filosofie, theologie en religiewetenschappen van de RU) ontwikkelen we een interventie voor patiënten met kanker die de omgang met contingente levenservaringen beoogt te ondersteunen.

Eén van de onderdelen van de interventie wordt het aanbieden van een ‘portfolio’ van literaire teksten, waarin omgang met contingentie centraal staat en waaruit met name ook duidelijk wordt dat omgang met contingentie niet eenduidig is – en dat juist dat erkennen de sleutel is tot omgang met contingentie. Voorbeeld bij uitstek van zo’n tekst, is het boek Job. Maar zo zijn er vast meer, ook hedendaagse literaire teksten te vinden. Om deze voor patiënten toegankelijk te maken, is echter nog wel een inkortings/vertaalslag gewenst, waarbij de crux van het verhaal bewaard moet blijven.

Concreet zijn we nu op zoek naar een student die, bijv. als masterstage, een aantal ‘Jobiaanse’ literaire teksten weet te identificeren, die analyseert hoe contingentie in deze verhalen een rol speelt, de verhalen herschrijft op zo’n manier dat een patiënt ze in maximaal een minuut of twintig kan lezen en de haalbaarheid van het lezen van deze teksten vervolgens ook onderzoekt in de klinische praktijk.

Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Lotte Jensen: l.jensen@let.ru.nl.

Citizen Science – Vertrokken Nederlands

Er wordt gezegd dat Nederlanders en Vlamingen in den vreemde snel hun moedertaal opgeven, maar hoe geëmigreerde Nederlandstaligen met hun taal en hun identiteit omgaan, is tot dusverre niet systematisch onderzocht. Hiervoor is een grootschalig onderzoek nodig. Eerder deze maand hadden o.a. Nicoline van der Sijs en Marc van Oostendorp een workshop georganiseerd waarin gediscussieerd werd over de mogelijkheden en beperkingen van Citizen Science, wetenschapsbeoefening waarbij ook niet-wetenschappers (‘burgers’) een actieve rol spelen – voor onderzoek op het gebied van Neerlandistiek. Tijdens de workshop werd duidelijk dat het zinvol is eerst een pilotonderzoek uit te voeren om te testen of het mogelijk is een dergelijk grootschalig onderzoek met burgerwetenschappers op te zetten en te bezien wat de optimale rolverdeling is tussen burgerwetenschappers en academische wetenschappers.

Als resultaat van de workshop is een website opgericht met als doel contact te leggen tussen geëmigreerde Nederlanders, Vlamingen en Friezen enerzijds en onderzoekers anderzijds om in kaart te brengen hoe de Nederlandse taal en cultuur in het buitenland bewaard blijven of veranderen. Iedereen is uitgenodigd observaties over geëmigreerd Nederlands in te sturen via deze website.

Meer weten over de uitkomsten van de Lorentzworkshop? Nicoline van der Sijs schreef erover voor Neerlandistiek.nl.