Reportage over onze opleiding in De Volkskrant

Vandaag, 31 oktober 2019, staat in De Volkskrant een uitgebreide reportage over de studie Nederlands in Nijmegen. Aanleiding daarvoor is het reddingsplan voor deze studie dat een aantal prominente neerlandici gisteren aan de minister van Onderwijs presenteerden.

Twee journalisten kwamen vorige week een kijkje nemen bij een college van Lotte Jensen en interviewden ook onze tweedejaars-student Hidde van Gestel.

Lees hier het resultaat.

Hoe Lucretia van Merken op de leeslijst van de tweedejaars belandde

In het kader van zijn Honoursprogramma maakte Tommie van Wanrooij tijdens zijn bachelorstudie Nederlands samen met zijn docent Lotte Jensen een editie van Jacob Simonszoon de Rijk (1774) van Lucretia van Merken. Dat boek staat nu op de leeslijst van de tweedejaars studenten.

Hoe het zover kwam, lees je in deze column in De Volkskrant.

Een afscheidsgroet van Klaar

Door Klaar Vernaillen

Eind augustus 2008: op mijn eerste werkdag als studieadviseur, tijdens de introductie, was ik met een usb-stick in de weer toen een collega binnen kwam lopen. Wat was ik vroeg als eerstejaars!

Ik was al een tijdje facultair voorlichter, kende verschillende medewerkers van Nederlands, maar deze collega nog niet. Daar stond ik dan, usb-stick in de hand, op het punt om eerstejaars te vertellen wat de opleiding inhoudt en wat te verwachten terwijl een docent me voor een nieuwe student aanzag. De moed zonk me in de schoenen.

Intussen zijn we ruim tien jaar verder en moet ik bekennen dat de moed me nog regelmatig in de schoenen is gezonken. Maar ook dat tien jaar studieadviseurschap me heel veel moois opgeleverd heeft.

Iets uitlichten zou tekort doen aan al die verhalen en momenten die ik vervolgens vergeet. Om toch maar een lijstje te maken, in willekeurige volgorde denk ik aan:

  • een student die aangaf iets met zijn stem te willen doen (en dat nu ook doet)
  • een nachtelijke danspartij met ouderejaars in Berlijn
  • met een groep studenten de koepel van de Sint Pieter bezoeken (terwijl dat niet in het programma stond)
  • voor vier studenten koken op een groot groen ei in het kader van de ragweek
  • voetballen met studenten en docenten, of alleen maar supporteren
  • memorabele kerstfeesten (al dan niet met een parodie op mij)
  • de groei zien van eerstejaars tot masterstudent, promovendus of docent
  • het ontdekken van de creativiteit van studenten

In die tien jaar heb ik veel geleerd, veel adviezen gegeven en kon ik mezelf ontelbaar keer horen zeggen: ‘Volg je hart’. Nu, na ruim tien jaar, volg ik ook dat advies.

Er kwam een mooie kans voorbij die ik niet kon laten gaan. Of zoals ik in mijn brief vermeldde: ‘Mijn hart maakte een sprongetje’. Ik mag aan de slag als projectmedewerker Lifelong Learning en zal daarin weer een boel nieuwe ervaringen op doen, nieuwe dingen leren en voor heel nieuwe uitdagingen komen te staan.

Zal ik met weemoed terugkijken naar het studieadviseurschap? Zeker! Zal ik het contact met de studenten missen? Zondermeer! Vind ik dit net zo spannend als ruim tien jaar gelden? Absoluut! Waarom doe ik het dan? Omdat ik niet stil wil zitten, mezelf wil blijven uitdagen en blijven ontwikkelen. Zie het als levenslang leren. In elke uitdaging zit tenslotte een leermoment.

Twistgesprek over de verengelsing van universiteiten

Is de verengelsing van universiteiten een positieve trend? Daarover ging Lotte Jensen in discussie met socioloog en publicist Eric Hendriks in NRC Handelsblad.

De discussie kan zo worden gebruikt voor onze colleges argumentatieleer. Mits die colleges in het Nederlands worden gegeven natuurlijk: 

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/01/25/twistgesprek-16-a3651765

31 januari: Neerlandistiek in het Nieuws

Op donderdag 31 januari organiseert de afdeling Nederlandse Taal & Cultuur de jaarlijkse dag Neerlandistiek in het Nieuws voor studenten en andere belangstellenden. Tijdens deze dag worden diverse kanten van de Neerlandistiek belicht door sprekers van binnen en buiten de RU.

Programma

Ontvangst | 9.30 – 9.45 | E 2.53

Opening | Prof. dr. Lotte Jensen | 9.45 – 10.00 | E 2.53

De economische betekenis van taal | Dr. Mieke Smits | 10.00 – 10.45 | E 2.53
Taal is onmiskenbaar van belang voor onze identiteit, onze cultuurbeleving en onze samenleving. Dat geldt voor de Nederlandse taal, voor variëteiten en voor andere talen. Vaak wordt taal tot de zachtere maatschappelijke sectoren gerekend en niet tot de economische sector. In deze lezing gaat Mieke Smits van de Taalunie in op de vraag of dat terecht is en wat de economische betekenis is van taal.

Pauze | 10.45 – 11.00

Hard tegen hard? | Prof. dr. Bé Breij & Dr. Yvette Linders
11.00 – 11.45 | 12.00 – 12.45 | E 2.18
We kunnen er niet omheen: het publieke debat verandert. Welke mogelijkheden biedt de retorica aan communicatieprofessionals om een overtuigend (weer)woord te bieden in het tumult? We verkennen verschillende reactiestrategieën op basis van respectievelijk logos (argumenten), ethos (karakter en reputatie) en pathos (emotie). We kijken naar inhoud en stijl, claims en frames en houden spreker, medium en doelgroep voortdurend in de gaten.

De kunst van het proosten | Adriaan Duiveman MA
11.00 – 11.45 | 12.00 – 12.45 | E 3.14
Alcohol drink je niet zomaar. Van de katholieke mis tot Stef Stuntpiloot, complexe rituele handelingen omlijsten je drankconsumptie. In de zeventiende- en achttiende-eeuwse Nederlanden vormden drinkrituelen een belangrijk onderdeel van het sociale leven van mannen. Aan de hand van drinkliederen en moralistische literatuur loodst cultuurhistoricus Adriaan Duiveman je door de geschiedenis van drinken, dronkenschap en het archetypische drinkritueel: de heildronk.

Literair productiehuis Wintertuin | Tom Verstappen
11.00 – 11.45 | 12.00 – 12.45 | E 3.18
Workshop over het literaire bedrijf, waarin verschillende auteurs en periodes uit de literatuurgeschiedenis voorbij zullen komen.
Vrouwelijk gezever of mannelijke kletskoek – wartaal of werkelijkheid?

Ilona Plug MA | 11.00 – 11.45 | 12.00 – 12.45 | E 3.15
Tijdens de workshop gaan we kijken naar een transcript van een huisarts-patiëntgesprek, waarin we een aantal linguïstische elementen zullen gaan coderen die vaak als kenmerkend worden gezien voor mannelijk of vrouwelijk taalgebruik. Extra uitdaging: kunnen we op basis van het taalgebruik de sekse van de huisarts en de patiënt ‘raden’?

Lunch | 12.45 – 13.45 | Refter

Vertrokken Nederlands | Prof. dr. Nicoline van der Sijs & Kristel Doreleijers MA
14.00 – 14.45 | E 2.53
Al decennialang emigreren jaarlijks (tien)duizenden Nederlanders en Vlamingen om in een ander land een nieuw leven op te bouwen. Algemeen wordt gezegd dat deze emigranten in den vreemde snel hun moedertaal opgeven. Desondanks is nog nooit systematisch onderzocht hoe geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen in den vreemde met de Nederlandse taal en de Nederlandse/Vlaamse cultuur omgaan. Om dit te onderzoeken is een wereldwijd pilotproject opgezet door het Meertens Instituut, met medewerking van de Nederlandse Taalunie. In onze presentatie bespreken wij hoe dit project is opgezet en wat de eerste resultaten zijn.

Maria van Gelre: terugblik en toekomst | Prof. dr. Johan Oosterman
14.45-15.30 | E 2.53
Een klein idee van ruim vier jaar geleden groeide uit tot een groot onderzoeksproject en een tentoonstelling die veel belangstelling genereerde en meer dan 50.000 bezoekers trok. De volstrekt onbekende hertogin uit de vijftiende eeuw is doorgedrongen in de canon van sterke en memorabele middeleeuwse vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, en bijna werd ze de Grootste Gelderlander aller tijden. In deze lezing geef ik een korte geschiedenis van het project en trek ik een paar lessen voor de historische letterkunde en de geesteswetenschappen in onze tijd.

Pauze | 15.30-16.00

Gerbrandt Adriaensz. Bredero: een vrolijkerd of een melancholicus?
Dr. René van Stipriaan | 16.00-17.00 | E. 2.53
Het oeuvre van Gerbrandt Adriaensz Bredero (1585-1618) bestaat voor een groot deel uit vrolijke liedjes en komische toneelstukken. Veel scènes zijn ook nu nog onweerstaanbaar grappig. Toch zit er ook een andere kant aan zijn oeuvre: een deel van zijn werk kenmerkt zich door een bedachtzame en soms zelfs zwaarmoedige toon. Twee zielen in één borst? En in hoeverre speelden gebeurtenissen in zijn eigen tijd hierin mee?

Borrel | 17.15-18.30 | Cultuurcafé

Lotte Jensen op Radio 1 op kerstochtend

Het hemelsche gerecht heeft zich ten lange lesten
Erbarremt over my en mijn benaeuwde vesten
En arme burgery, en op mijn volcx gebed
En dagelix geschrey de bange stad ontzet.

Op Eerste Kerstdag klonken de beroemde openingsverzen van Vondels Gysbreght van Aemstel op het NOS Radio 1 Journaal.

Onze hoogleraar Lotte Jensen mocht daar aanschuiven voor een gesprek met Winfried Baijens over Vondel, het middelbare schoolvak Nederlands, de verengelsing en de studentenaantallen Nederlands.

Luister het hieronder terug.

 

Weer zin in lezen

Door Tommie van Wanrooij, derdejaars Nederlandse Taal en Cultuur

Op vrijdag 16 november vond het symposium ‘Literatuur voor de klas’ plaats, onder andere in het kader van de Master Language-cursus ‘Moderne letterkunde in het onderwijs’, georganiseerd door de Radboud Universiteit en de Universiteit Utrecht. Het was voor het eerst dat een dergelijk symposium georganiseerd werd, en de eerste editie was meteen een succes met meer dan honderd enthousiaste bezoekers.

Tijdens de opening van het symposium stelde Stefanie Ramachers het doel vast voor de komende uren: erachter komen hoe we op basis van wetenschappelijk onderzoek kunnen bijdragen aan de literatuurdidactische praktijk op middelbare scholen.

De eerste spreker, Roel van Steensel, bijzonder hoogleraar leesgedrag aan de Vrije Universiteit Amsterdam en universitair docent onderwijswetenschappen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, besprak in zijn fraai getitelde lezing ‘Weerzin tegen lezen of weer zin in lezen’ het belang van een positieve leesmotivatie onder jongeren. Lezen heeft immers een aantoonbaar positief effect op de hersenontwikkeling. Het is dus erg belangrijk om negatieve leeservaringen bij leerlingen te voorkomen. Methodes waarbij jongeren goed begeleid worden bij het kiezen van boeken, bijvoorbeeld door het matchen van boeken en leerlingen, kunnen hier sterk aan bijdragen. De zwakke lezer kan dus met de juiste begeleiding alsnog een sterke lezer worden, die plezier heeft in het lezen.

“Weer zin in lezen” verder lezen

De dag dat ik ontdekte dat Couperus een voorliefde had voor vrouwen met grote neuzen

Op 1 november bezochten de eerstejaars in het kader van de cursus ‘Wat is literatuur?’ het Literatuurmuseum in Den Haag. Student Hilde Berndt doet verslag.

Afgelopen donderdag ging ik samen met enkele docenten en 27 andere eerstejaars studenten Nederlandse Taal en Cultuur naar het Literatuurmuseum Den Haag. Ik moet eerlijk zeggen dat mijn wekker me niet heel enthousiast maakte voor de excursie: de tentamens waren toch voorbij? Vakantie! Al gauw bleek het literatuurmuseum een prima plek om je posttentamenweek ergo vakantie te spenderen. Eenmaal binnen vloog ik met wat medestudenten meteen de museumwinkel in om te snuffelen in kinderboeken, pauwenveren en gedichten van Paul van Ostaijen. Als dit alleen al de museumwinkel was, beloofde dat veel goeds. We hadden er zin in.

Onze gastheer Bertram Mourits leidde ons naar een ruimte waar we wat uitleg zouden krijgen. Om daar te komen moesten we eerst door een soort galerij. Behalve het archief en een kinderboekenmuseum bleek het Literatuurmuseum ook nog een accurate replica van de Franse Salon te herbergen: schilderijen tot aan het plafond, met allemaal bekende gezichten. Ik wilde ze zo graag allemaal bekijken, maar eerst werd ons verteld wat het archief allemaal behelst. De hoeveelheid materiaal maakte indruk. Er lag zeven kilometer aan liefdesbrieven, manuscripten, bankafschriften, bonnetjes en kladpapiertjes gearchiveerd. Ik benijdde het voorrecht van de archiefmedewerkers om geheim materiaal toch in te mogen zien. Je zou jezelf elke dag maar mogen bezighouden met literaire gossip, wauw.

“De dag dat ik ontdekte dat Couperus een voorliefde had voor vrouwen met grote neuzen” verder lezen

Vrijwilligers gezocht voor kindertaalfestival

Oproep aan studenten (van de organisatie van het Kletskoppen kindertaalfestival):

Op zaterdag 27 oktober 2018 vindt de tweede editie van het Kletskoppen kindertaalfestival plaats, in de stadsbibliotheek van Nijmegen.

Dit festival heeft tot doel om kinderen, (groot)ouders en andere geïnteresseerden op een toegankelijke en plezierige manier te leren, informeren en amuseren rondom taal. Voor ons als wetenschappers een uitgelezen kans om ‘het publiek’ een kijkje in onze (taal)keuken te geven. Afgelopen jaar was een razend succes met 800 bezoekers waaronder 300 kinderen.

Een groot deel van dit succes was te danken aan de vele vrijwilligers die ons toen hebben geholpen, in de weken en dagen voor het festival, maar vooral op de grote dag zelf. Ook dit jaar kunnen wij heel wat helpende handen gebruiken, bijvoorbeeld bij het in gereedheid brengen van de bibliotheek, contact leggen met kinderen en hun ouders, hen de weg wijzen en uitleg geven over het programma of meehelpen bij bepaalde activiteiten, waaronder knutselen. Dit is ook een uitstekende kans om te zien hoe al die wetenschappelijke inzichten waar je op de collegebanken over leert vertaald kunnen worden naar “the real world”!

Ben jij beschikbaar op 27 oktober en vind je het leuk om (een deel van) die dag je handen uit de mouwen te steken tijdens ons Kletskoppen kindertaalfestival? Meld je dan gauw aan als Kletskoppen-vrijwilliger via: kletskoppen.festival@gmail.com. Uiteraard volgt er meer informatie (via mail en/of een bijeenkomst in oktober), zodra je je hebt aangemeld.

Graag tot ziens!

Opiniestuk Lotte Jensen in de Volkskrant: ‘Schuif de Nederlandse taal niet zomaar terzijde’

Vandaag staat in de Volkskrant een opiniestuk van Lotte Jensen, waarin ze betoogt dat als we meer geschoolde neerlandici willen, eerst bestuurders hun houding jegens onze taal moeten wijzigen. Zaterdagavond is Marc van Oostendorp over hetzelfde onderwerp te zien bij EenVandaag.

Uit het artikel van Lotte Jensen:

We hebben allemaal kunnen zien hoe het Nederlands in rap tempo aan status ingeboet heeft in het academische onderwijs: 74 procent van de masteropleidingen is al in het Engels en het aantal Engelstalige bacheloropleidingen groeit ook snel. Steeds vaker snoepen de Engelstalige tracks studenten weg bij de Nederlandstalige varianten, omdat toekomstige studenten het idee hebben dat een Engelstalige opleiding meer status heeft. Dat heeft ook negatieve gevolgen voor het imago van het vak Nederlands op school: scholieren krijgen de boodschap mee dat ze beter kunnen investeren in hun Engelse taalvaardigheid, wanneer ze een vervolgopleiding willen doen.

Lees hier het hele opiniestuk.