Lieke van Deinsen wint Moderne Heliconprijs

worm en donder

 

 

 

 

 

 

Op 12 december werd het vierde deel uit de literatuurgeschiedenisreeks van de Taalunie gepresenteerd. In de sfeervolle Doopsgezinde kerk aan de Amsterdamse Singel verzamelde zich een geanimeerd publiek voor de doop van Worm en Donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur: de Republiek, 1700-1800.

Voor de gelegenheid schreven de auteurs, Inger Leemans en Gert-Jan Johannes, naar goed achttiende-eeuws gebruik een genootschappelijke prijsvraag uit, met als prangende vraag: ‘Wat is de waarde van de achttiende-eeuwse literatuur?’ Naar minder goed achttiende-eeuws gebruik kreeg de prijsvraag ook daadwerkelijk respons. Met collega Floris Solleveld (Geschiedenis) sleepte Lieke van Deinsen, promovenda en docent historische letterkunde, de eerste prijs in de wacht door de achttiende-eeuwse laaglandse literatuur uit te leggen voor de facebookgeneratie. De inzending is hier te bewonderen.

Recensie van Jos Joosten over ‘Het eerste licht boven de stad’

Opmaak 1Op 7 december verscheen in de Volkskrant een recensie geschreven door Jos Joosten over de roman Het eerste licht boven de stad.  In deze roman schrijft Thomas Verbogt over de vriendschap die hij ruim 40 jaar had met de Nijmeegse schrijver Frans Kusters. ‘Het is het verhaal van twee schrijvers, die beiden literair een eigen kant op groeien, maar verbonden blijven in het verlangen zich te wijden aan ‘Het Ware Werk’, aan literatuur die deugt.’, aldus Joosten.

 

Benieuwd naar zijn oordeel? De recensie is in zijn geheel te lezen op www.volkskrant.nl

Het maatschappelijk appel van de dichter?

toezingen‘Toezingen of aanvuren? Het maatschappelijk appel van de dichter 1300-1800’ is het thema van de GOLIATH workshop die donderdag a.s. plaatsvindt aan onze universiteit. Tijdens de workshop spreken onder andere Nina Geerdink en Johan Oosterman over de maatschappelijke functie van de literaire auteur in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd.

Het debat over de vraag of de stem van literaire auteurs in de samenleving een andere zwaarte en betekenis heeft (of zou moeten hebben) dan die van journalisten, politici en opiniemakers is geenszins een nieuw debat. Dichters werden al vanaf de late middeleeuwen geconfronteerd met een groeiende concurrentie van andere professionele ‘sprekers’ in de publieke ruimte. De literatuur vormde in toenemende mate een eigen domein, maar tegelijkertijd werden auteurs zich door dit proces van ‘autonomisering’ bewust van de specifieke kwaliteiten die hun stem ook buiten dat domein meer gewicht konden geven. De gevoelde kloof tussen de dichter en zijn publiek ging bij middeleeuwse en vroegmoderne dichters vreemd genoeg samen met een groeiend geloof in de maatschappelijke kracht van het gedicht als een discursieve toenadering van de dichter tot zijn publiek. Tijdens de GOLIATH-workshop wordt die schijnbare tegenstelling bestudeert aan de hand van de idee van het dichterlijke ‘toezingen’ van een publiek.

Voor meer informatie en het programma zie hier.

De week van… Esther op de Beek

Esther op de Beek is universitair docent Moderne Nederlandse Letterkunde.

esther

 

 

 

 

 

 

 

Maandag 18 november

Mijn week begint bij de afdeling Algemene Cultuurwetenschappen. Sommige docenten werken in twee afdelingen. Ik ben vier dagen in de week van Nederlands en een van ACW. Deze week start ik met een vergadering (veel vergaderen is een nadeel van twee afdelingen) van de staf ACW. We bespreken onderwijs- en onderzoekszaken. Twee collega’s trakteren (veel traktaties is een voordeel van twee afdelingen), de een is jarig, de ander benoemd tot hoogleraar. Om half elf snel ik naar een van mijn twee werkgroepen Kunstjournalistiek (minor Journalistiek). De studenten presenteren over de kunstrecensies van afgelopen week in NRC Next en de Volkskrant. We discussiëren over de rubriek ‘Doen!’ in NRC-Next: kun je in zo’n bijlage nog iets kritisch verwachten? Of is alles DWDD-achtig, hip & happening? Hebben de film- en boekrecensies die erin staan nog een ander doel voor ogen dan dat je iets gaat ‘doen’ (bijvoorbeeld ‘denk!’, ‘weet!’ of: ‘niet doen!’)? Leuk is dat ze de recensie laten zien over een boek dat ik heb gemaakt en dat deze week is verschenen: Avenue. Cees Nooteboom. De recensent gaf het maar liefst vijf sterren (normaal vertel ik daar allerlei relativerende dingen over, nu natuurlijk niet). Het college duurt tot half twee. Daarna lees ik een scriptie, kijk ik opdrachten na voor de andere groep kunstjournalistiek op woensdag en laat ik het Avenue-boek zien aan iedereen die ik op de zesde verdieping tegenkom. Jos Joosten rent na drie keer hard weg…

Dinsdag 19 november

Speaking of which: ik loop hard. Dinsdagochtend begin ik met een vroege ronde richting Ubbergen, een stuk door het bos bij de Heilig Landstichting en terug naar het centrum. Mijn ouders hebben mij ooit op mijn zesde op atletiek ‘gedaan’, zodat ik mijn energie kwijt kon. Ik functioneer nog altijd het best als ik een paar keer per week in de frisse lucht kan rennen. Heerlijk, vooral ’s ochtends heel vroeg, nog in het donker (tsja). Daarna op de fiets naar de universiteit. Het regent, maar na zo’n ochtendronde boeit me dat weinig. ’s Ochtends moet ik wat kleine klussen doen voor de colleges (literatuur op Blackboard, mededelingen) en print ik het nakijkwerk voor een college verderop in de week. De overige tijd gaat op aan de drukproeven van mijn proefschrift: het resultaat van mijn promotieonderzoek. Het is in september goedgekeurd en wordt nu gedrukt, zodat ik het in januari kan verdedigen. Na de lunch met de collega’s van Nederlands fiets ik naar  “De week van… Esther op de Beek” verder lezen

‘In kritieke toestand’

 

brems

‘In kritieke toestand’: SCARAB-lezing door Elke Brems

Op 6 december aanstaande houdt dr. Elke Brems (KULeuven/HUBrussel) de jaarlijkse SCARAB-lezing. Deze vindt, evenals vorig jaar, plaats in de Gouden Zaal van het Nijmeegse Villa Lux (Oranjesingel 42). De lezing begint om 20.00 uur en achteraf vindt er traditiegetrouw een borrel plaats.

De lezing is getiteld ‘In kritieke toestand. Over het vertalen van literatuur’. Critici zijn niet de enige beroepslezers die een literaire tekst grondig lezen en kritisch evalueren. Ook literaire vertalers doen dat: zij leveren woord voor woord commentaar bij de brontekst. Goede critici en goede vertalers zijn allebei nauwgezette lezers. Anneke Brassinga noemt vertalen zelfs ‘verdacht sensueel’, omdat je zo dicht bij (de tekst van) een ander komt. Toch is vertalen meer dan ‘een uiterst intieme vorm van lezen’, zoals de literatuurwetenschapper Spivak het uitdrukt. Vertalers maken immers continu keuzes, die gebaseerd zijn op een hele reeks individuele en collectieve normen. In deze lezing wil Brems aan de hand van voorbeelden betogen hoe je vertalen kunt zien als een normatief proces, dat geenszins hoeft onder te doen voor de literaire kritiek.

Toegang tot de lezing is gratis. Aanmelden kan via Jeroen Dera: j.dera[at]let.ru.nl.

Wegwijs in het digitale laboratorium Nederlab

e humanities

Op 4 december organiseren Nicoline van der Sijs (RU), Karina van Dalen (Huygens ING/UvA), Els Stronks (UU) en een aantal technici van het Meertens en Huygens Instituut een CLARIN workshop voor letterkundigen onder de neerlandici.

Doel van de workshop is te zien wat Nederlab, het digitale laboratorium dat voor neerlandici in ontwikkeling is voor letterkundigen kan betekenen. Wat willen letterkundigen kunnen zoeken in de digitale teksten die Nederlab aanbiedt? Welke taalkundige onderzoektools zijn bruikbaar? Wat moet speciaal voor letterkundigen ontwikkeld worden gezien het type onderzoek dat letterkundigen doen of willen gaan doen?

Op 4 december kan iedereen eigen onderzoekswensen kenbaar maken en geïnformeerd raken over de mogelijkheden. Het precieze programma volgt nog, maar inschrijven kan door een mailtje te sturen naar Els Stronks (e.stronks@uu.nl). Reiskosten voor die dag worden vergoed met CLARIN subsidie. Ook RMA studenten zijn van harte welkom!

**

Via Nederlab kunnen onderzoekers en studenten alle gedigitaliseerde Nederlandstalige teksten van ca. 800 tot heden gezamenlijk doorzoeken en analyseren met binnen Nederlab ontwikkelde, gebruiksvriendelijke tekstanalysesoftware. Zo biedt Nederlab een laboratorium voor onderzoek naar de veranderingspatronen in de Nederlandse taal en cultuur. Het is de bedoeling dat eind 2013 een eerste versie van de Nederlab-website wordt gelanceerd. In de daarop volgende jaren, tot eind 2017, wordt de website met steeds meer tekstcollecties uitgebreid.

De cowboytijd is voorbij

cowboytijd

De cowboytijd is voorbij

Symposium over de posities van de literaire festivals in Nederland

Donderdagmiddag 21 november vindt er op de Radboud Universiteit Nijmegen  een symposium plaats over de posities van Nederlandse literaire festivals. Verschillende festivaldirecteuren debatteren over onderwerpen als publieksbereik en programmakeuzes. Het symposium is onderdeel van het Wintertuinfestival.

Een klein beschikbaar publiek, een nichemarkt en een beperkt verdienmodel – en toch: literaire evenementen zijn in Nederland volop in het nieuws. Wat is de positie van de literaire festivals? Welke koers kiezen zij? Hoe vinden de festivals een balans tussen publieksbereik, ondernemerschap en artistieke diepgang? Deze vragen zijn het uitgangspunt van een uniek symposium dat Wintertuin op donderdagmiddag 21 november organiseert op de Radboud Universiteit. Hoogleraar Nederlandse Letterkunde Jos Joosten leidt het debat tussen de festivaldirecteuren Ton van de Langkruis (Writers Unlimited, Den Haag), Bas Kwakman (Poetry International, Rotterdam), Frank Tazelaar (Wintertuin, Nijmegen) en andere festivalorganisatoren uit het hele land.

Het symposium is onderdeel van het Wintertuinfestival, dat dit jaar gehouden wordt van 20 tot 24 november. Op dezelfde dag zijn ook een college van Herman Brusselmans en een masterclass van de satirische nieuwssite De Speld te bezoeken. Meer informatie over het programma en de kaartverkoop is hier te vinden.

DE COWBOYTIJD IS VOORBIJ

Datum: donderdag 21 november 2013
Locatie: Radboud Universiteit Nijmegen, zijzaal Refter, Erasmusplein 1, Nijmegen

Tijd: 14:30 – 16:00 uur
Entree: € 6 / € 3 (CJP- / studentenpas) of met passe-partout

Ellen Russe goes global: een promovendus in de VS

weblog

door Jeroen Dera

Zeg eens eerlijk: kent u Ellen Russe? Nee he? Een paar maanden geleden had ook ik nog nooit van haar gehoord, tot ik haar naam opeens zag opduiken in A.F. Mannings gedegen studie 60 jaar KRO. Uit de geschiedenis van een omroep (1985). Russe bleek regelmatig op te treden als spreker in het literaire halfuurtje van de interbellumkatholieken en dat vond ik bijzonder interessant: tot nu toe was ik in mijn promotieonderzoek, waarin ik me onder meer bezighoud met de literaire kritiek op de radio in de jaren twintig en dertig, alleen nog maar mannen tegengekomen die voor de microfoon boekbesprekingen verzorgden. Ik zette dan ook ogenblikkelijk mijn letterkundige speurneus op en ging een keur van bibliografieën en archieven te lijf, maar over Russes radioactiviteiten was nog minder te vinden dan over de schrijfster Wilma, die ik een paar weken eerder had ontdekt als baken in de mist van de vooroorlogse protestantse letterkunde.

“Ellen Russe goes global: een promovendus in de VS” verder lezen

Te verschijnen: Avenue-bijdragen van Cees Nooteboom

AfbAvenue_1965-800

Aanstaande zondag is de Nederlandse schrijver Cees Nooteboom te gast bij VPRO boeken.

Hij spreekt dan over het Nederlandse glossy-magazine Avenue, waarvan hij literairredacteur was van 1967 tot 1982. Avenue was een combinatie van kunst en lifestyle, van elegantie en grafisch experiment en was ongekend populair.

Op 16 november verschijnt bij De Bezige Bij een prachtige facsimile-uitgave met een selectie van Nootebooms poëzievertalingen en bijdragen uit het literair supplement van Avenue. Het boek is samengesteld en ingeleid door Esther op de Beek.

nooteboom-avenue-2013

Voor meer informatie over het boek, zie hier.

 

Esther Op de Beek, docent Radboud Universiteit Nijmegen, schreef eerder een interessant artikel in het ‘Tijdschrift voor tijdschriftstudies’ over het literair supplement in ‘Avenue’.

 

 

Boekpresentatie en prijsvraag ‘Worm en donder’

JantjeWeerwolfje

Op 12 december 2013 verschijnt het langverwachte deel in de reeks Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur getiteld Worm en Donder. In dit lijvige werk bespreken Inger Leemans en Gert-Jan Johannes de Nederlandse literatuur uit de periode 1700 tot 1800.

Voor deze gelegenheid hebben de auteurs – naar goed achttiende-eeuws gebruik – een prijsvraag uitgeroepen:

 “Wat is de waarde van de achttiende-eeuwse Nederlandstalige literatuur? Welke literaire teksten mogen niet vergeten worden en waarom niet? Wat is uw favoriete achttiende-eeuwse toneelstuk, gedicht, hofdicht, epos, embleem? Welke relevantie hebben deze teksten voor het hedendaagse publiek? Hoe kunnen we de achttiende-eeuwse literatuur vertolken en aantrekkelijk maken voor een breed publiek?

De jury van de Moderne Heliconprijs nodigt bijdragen uit in alle vormen en maten: zing een achttiende-eeuws lied en stuur de opname in. Maak een een Youtube-filmpje met een opvoering van een dramatisch toneelmoment. Teken een satirische cartoon, geïnspireerd op de Windhandelpamfletten van 1720. Maak een mash-up van Julia van Rhijnvis Feith (vgl. Sense and Sensibility and Sea Monsters). Maak een nanopublicatie van een ellenlang epos of een poëticaal vertoog. Schrijf een essay over de waarde van 18de-eeuwse Nederlandse literatuur, of over een werk of auteur naar uw keuze. Stuur een betoog in over de manier waarop de 18de eeuw in het onderwijs ingebracht kan worden, of hoe 18de-eeuwse literatuur een meer zichtbare plaats in onze erfgoedinstellingen kan krijgen. Richt een twitteraccount in onder de naam van Sara Burgerhart (nee … dit bestaat al). Ontwerp een game voor het hofdicht.”

De deadline is 15 november 2013. Inzendingen kunnen worden opgestuurd naar info@wormendonder.nl. Voor meer informatie, zie hier.

De ‘Erepenningen’ van de prijsvraag bestaan uit een exemplaar van Worm en Donder. De winnende bijdragen zullen worden gepresenteerd op de boekpresentatie in Amsterdam, op 12 december 2013, en zullen een plek krijgen op de website.