Opiniestuk Lotte Jensen in de Volkskrant: ‘Schuif de Nederlandse taal niet zomaar terzijde’

Vandaag staat in de Volkskrant een opiniestuk van Lotte Jensen, waarin ze betoogt dat als we meer geschoolde neerlandici willen, eerst bestuurders hun houding jegens onze taal moeten wijzigen. Zaterdagavond is Marc van Oostendorp over hetzelfde onderwerp te zien bij EenVandaag.

Uit het artikel van Lotte Jensen:

We hebben allemaal kunnen zien hoe het Nederlands in rap tempo aan status ingeboet heeft in het academische onderwijs: 74 procent van de masteropleidingen is al in het Engels en het aantal Engelstalige bacheloropleidingen groeit ook snel. Steeds vaker snoepen de Engelstalige tracks studenten weg bij de Nederlandstalige varianten, omdat toekomstige studenten het idee hebben dat een Engelstalige opleiding meer status heeft. Dat heeft ook negatieve gevolgen voor het imago van het vak Nederlands op school: scholieren krijgen de boodschap mee dat ze beter kunnen investeren in hun Engelse taalvaardigheid, wanneer ze een vervolgopleiding willen doen.

Lees hier het hele opiniestuk.

Marten van der Meulen publiceert ‘vloekboek’

Promovendus aan de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur Marten van der Meulen heeft een boek geschreven over vloeken.

Uit het persbericht van de uitgever:

Wat roep je als je erin trapt? Shit! En welke halvegare loopt er de kantjes vanaf? Dat moet wel een randdebiel zijn. Scheldwoorden en vloeken als deze zijn een onderdeel van ons dagelijks leven. Dat kun je leuk vinden, of je kunt erom huilen. Maar waar je niet omheen kunt, is dat scheldwoorden en vloeken verdomd interessant zijn, én fucking beeldend.

In Het Groot Nederlands Vloekboek presenteren we vloeken en scheldwoorden in al hun woordelijke glorie. Allerlei aspecten van die fascinerende taalelementen komen aan bod: de geschiedenis en psychologie van het vloeken, wanneer je vloekt en scheldt en waarom, en vooral alle taalvernuft dat erachter schuilgaat.

Het Groot Nederlands Vloekboek behandelt tientallen soorten vloeken, scheldwoorden en verwensingen, in vunzige illustraties en een veelvoud aan fijnzinnige weetjes en smerige citaten.

Lezers krijgen potverdikke veel inzicht in de herkomst van bestaande scheldwoorden, én ze krijgen handige tips om vaardigere te vloeken, zowel in het Nederlands als in andere talen. Zo leren zelfs klojo’s met dit boek slimmer schelden.

Naast Het Groot Nederlands Vloekboek verschijnt tegelijkertijd ook Het Groot Vlaams Vloekboek met scheldwoorden als kloefkakker, tsjiepmuile & zurkeltrutte (ISBN 9789401453424).

Wist je dat:

  • er een serie vloeken tot Werelderfgoed uitgeroepen is?
  • sletten van oorsprong ‘vodden’ zijn en krengen ‘rottende kadavers’?
  • godverdommemiljaardenondedju een stapelvloek is en potvolkoffie een bastaardvloek?
  • Nederlanders als (bijna) enigen schelden met ziektes? (Niet dan, tyfuslijer?)
  • het record vloekwoorden in één rapnummer op 188 staat?
  • er in ons zonnestelsel een planetoïde 9001 Slettebak rondzweeft?

Over de auteurs

Marten van der Meulen (NL) promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Daar onderzoekt hij de relatie tussen taaladvies en taalwerkelijkheid. Daarnaast schrijft, blogt en praat hij over taal.

Fieke Van der Gucht (BE) behaalde een doctoraat in de Algemene Taalwetenschap en werkt parttime bij Taalonthaal, het academisch schrijfcentrum van de UGent. De rest van de tijd corrigeert, redigeert en schrijft ze teksten als De Kommaneuker.

Lezing Thomas Verbogt: ‘De stad die je bent’

Op donderdag 13 september houdt schrijver Thomas Verbogt een lezing onder de titel De stad die je bent. Dit doet hij in het kader van het lustrum van de Radboud Universiteit.

Verbogt werd in 1952 geboren in Nijmegen, groeide er gelukkig op en ging er op het kookpunt van de jaren zeventig opgelucht weg. Maar de stad die hij bleef koesteren keerde daarna veelvuldig terug in zijn werk.

Datum: donderdag 13 september 2018
Tijd: 16:30 tot LocatieGrotiusgebouw zaal 0.100

Inschrijven voor de lezing via deze link.

 

Presentatie biografie Jan Walravens (door Jos Joosten)

Op donderdag 6 september a.s. wordt in boekhandel Roelants te Nijmegen De verdeelde mens: Jan Walravens (1920-1965), schrijver, ijkpunt, avantgardist gepresenteerd: de langverwachte biografie van de Vlaamse avantgardist Jan Walravens, geschreven door hoogleraar Nederlandse letterkunde Jos Joosten.

Walravens was een centrale figuur in het naoorlogse Vlaamse cultuurleven.  Hugo Claus dacht ‘bij elk boek, bij elke dichtbundel of toneelstuk, eerst en vooral aan wat Jan ervan zou denken’. Louis-Paul Boon had, als hij schreef, vaak in zijn hoofd: ‘Dit zal Jan mooi vinden! Dit zal hij graag lezen.’

Tussen 1944 en 1965 was Brusselaar Jan Walravens (1920-1965) het absolute ijkpunt in de Vlaamse avant-garde. Hij introduceerde het existentialisme en was de eerste die in het Nederlandse taalgebied sprak over experimentele poëzie. Met zijn tijdschrift Tijd en Mens bracht hij Vlaamse en Nederlandse Vijftigers en Cobra-schilders bijeen. In de laatste jaren van zijn korte leven was hij een van de culturele-televisiepioniers en verzorgde hij, onder andere, het televisiedebuut van W.F.Hermans. Bovendien schreef hij twee ophefmakende romans en een aantal ontroerende novellen.

De verdeelde mens is gebaseerd op talloze niet eerder gepubliceerde documenten, zoals Walravens’ dagboeken, de brieven aan zijn verloofde en zijn correspondentie met Hugo Claus. Het geeft inkijkjes in het (nog verrassend cultureel actieve) Berlijn anno 1943, de Brusselse kunstwereld na de oorlog, en de doorbraak van de avantgarde in literatuur, schilderkunst en theater in de jaren vijftig.

Bij de presentatie zal een onbekend beeldfragment getoond worden van Hugo Claus’ voordracht van zijn in-memoriamgedicht voor Jan Walravens. Dr. Jan de Roder zal het boek met een speech ten doop houden. De muzikale omlijsting wordt verzorgd door het Ibert Trio.

Plaats: Boekhandel Roelants (Van Broekhuysenstraat 34, Nijmegen)
Tijd: donderdag 6 september, 18:00 uur

Alumna Linda Drijvers dit weekend op Lowlands

Komend weekend is het weer tijd voor Lowlands, met zoals gewoonlijk ook veel aandacht voor wetenschap. In dat kader zal ook alumna van onze opleiding Linda Drijvers daar aanwezig zijn. Zij werkt momenteel als onderzoeker voor het Max Planck Institute for Psycholinguistics.

Uit een eerder nieuwsbericht van de RU-website:

Praten in 3D

Als je op een lawaaiig festival je boodschap wil overbrengen ga je waarschijnlijk schreeuwen of je gebruikt handgebaren. Maar is dit de beste manier om je boodschap over te brengen? Welke kenmerken van je bewegingen dragen het meest bij aan taalbegrip? En maakt het uit of je gesprekspartner naar je ogen, handen of mond kijkt? Onderzoekers van de Radboud Universiteit en het Max Planck Institute for Psycholinguistics in Nijmegen willen dit testen door communicatie in 3D te brengen. Door gebruik te maken van Microsoft Kinect en eye tracking brillen worden spraak en gezichts-, oog- en lichaamsbewegingen gevolgd terwijl je met iemand praat.

Onderzoeker Linda Drijvers kijkt er naar uit:  ‘Wat onderzoek op Lowlands zo interessant maakt, is de diversiteit van de deelnemers. Van jong tot oud, van Nederlanders tot internationale bezoekers. En het zijn natuurlijk festivalbezoekers. Zij zijn gewend om te doen wat wij onderzoeken: hoe communiceer je in lawaai?’

Onderzoekers James Trujillo (midden) observeert twee mensen die in 3D communiceren.

Niet grammaticaal, maar toch correct?

Naast optische en auditieve illusies heb je ook grammaticale illusies. Een zin lijkt dan correct, terwijl hij dat niet is. Of je vatbaar bent voor zo’n illusie hangt af van de taal waarin de zin wordt aangeboden, zo blijkt uit onderzoek van Stefan Frank en studente Patty Ernst (lees het wetenschappelijke artikel hier). Een interview over dit onderzoek verscheen 1 juni jl. in een artikel hier op Nemo Kennislink.

Ivo Nieuwenhuis over ‘Zondag met Lubach’

Vorige week sprak Arjen Lubach op Radboud Open Air. Kort daarvoor verscheen van de hand van onze docent Ivo Nieuwenhuis een artikel over Lubachs mateloos populaire televisieprogramma Zondag met Lubach.

In dit artikel, geschreven voor een speciaal nummer van het wetenschappelijke tijdschrift VIEW, plaatst Nieuwenhuis ZML in de traditie van zowel de Nederlandse als de Amerikaanse satire-tv.

Het artikel is via de onderstaande link te vinden:

Ivo Nieuwenhuis, ‘Televisual Satire in the Age of Glocalization: The Case of Zondag met Lubach’, VIEW: Journal of European Television History and Culture 7:13 (2018).

Lotte Jensen over internationalisering en verengelsing

Het debat over de verengelsing van het universitair onderwijs blijft de gemoederen bezighouden. Afgelopen vrijdag verscheen in NRC Handelsblad een nieuwe bijdrage aan dit debat van de hand van Lotte Jensen.

Jensen pleit ervoor om de eenzijdige focus op de voordelen van het Engels in het hoger onderwijs te vervangen door een visie waarin meertaligheid centraal staat. Ook betreurt ze het zware accent op economische argumenten in de Internationaliseringsagenda die de VSNU (Vereniging van Samenwerkende Universiteiten) en de VH (Vereniging van Hogescholen) onlangs lanceerden.

Wie voor meer internationalisering pleit, zou ook een pleidooi voor meertaligheid moeten houden. De eenzijdige nadruk op het belang van het Engels als voertaal in het hoger onderwijs leidt tot een verschraald idee van internationalisering.

Lees hier het hele artikel.

Symposium over water op 7 juni

Op donderdag  7 juni a.s. organiseert Lotte Jensen met haar onderzoeksteam een symposium rondom het thema ‘Water’. Het symposium vindt plaats van 14.00 tot 17.00 uur in zaal SPA 01.14 op de Radboud Universiteit.

Programma

14.00-14.10 Lotte Jensen (RU): Welkom en inleiding
14.10-14.40 Maaike van Berkel (RU): Bron des levens: watervoorziening in middeleeuws Basra en Bagdad
14.40-15.10 Maarten Kleinhans (UU): Levend laagland: hoe natuurlijke processen en menselijk handelen de delta vormden en verdrinken
15.10-15.30 Koffie en thee
15.30-16.00 Hanneke van Asperen (RU): Naar het voorbeeld van de heilige Elisabeth. Een nieuwe blik op het altaarstuk met de Sint-Elisabethsvloed in het Rijksmuseum
16.00-16.30 Jenny Reynaerts (Rijksmuseum): Hollands water. Verbeelding en werkelijkheid
16.30-17.00 László Munteán (RU): The Underwater Sublime: Visualizing Modern Shipwrecks

Borrel na afloop in het Cultuurcafé op de Campus.

De toegang is gratis. Wel graag even aanmelden voor 1 juni bij Lotte Jensen (l.jensen@let.ru.nl).