Bibliotheekcollege: De reizen van Maria van Gelre & Luisteren in achtergrondgeluid

In de lezingenreeks ‘Heldere verhalen’ neemt de Faculteit der Letteren je iedere maand mee in een interactief college over een spannend thema. Van de klassieke oudheid tot virtuele werelden, van middeleeuwse romans tot dreigtweets en van vroegmoderne kunst tot hypermoderne mode: maak nader kennis met de rijke wereld van taal, cultuur en geschiedenis.

Op 15 maart, de zevende lezing in deze reeks, is de beurt aan Johan Oosterman en Odette Scharenborg. Zij vertellen respectievelijk over het nog te verschijnen boek ‘Sporen in het landschap’ en over het verstaan van een vreemde taal als er veel achtergrondgeluid is. Het programma start om 19:30 op het Verhalenplein midden in de Bibliotheek Gelderland Zuid, Mariënburg 29 te Nijmegen. Vooraf aanmelden is niet nodig.
Scroll naar beneden voor meer informatie over beide lezingen.

Hoog te paard en met de boot. De reizen van Maria van Gelre

Hoogleraar Nederlandse Taal en Cultuur Johan Oosterman is initiatiefnemer van het Maria van Gelre-project. Met behulp van crowdfunding zamelde hij voldoende geld in om het bijzondere middeleeuwse gebedenboek van hertogin Maria van Gelre te restaureren. Over Maria van Gelre en de omgeving waar zij haar tijd doorbracht, schrijft hij momenteel het boek ‘Sporen in het landschap’. In dit boek gaat hij op zoek naar de plaatsen waar Maria verbleef, wat daarvan nu nog zichtbaar is en wat er te vertellen valt over deze locaties op basis van middeleeuwse bronnen. Hoe reisde de hertogin van Grave naar Renkum, van Randerath naar Hattem, en van Rosendaal naar Keulen? Welke vervoersmiddelen gebruikte ze, wat was de staat van de wegen, hoe snel reisde ze en ook: hoe werd dat reizen ervaren? Zoveel is duidelijk: reizen was zwaar, vol gevaren, en zeker niet iets dat je voor je plezier deed. Archieven, kronieken en het gebedenboek geven een opvallend goede kijk op het reizen in de middeleeuwen. Op 15 maart geeft Johan Oosterman alvast een inkijkje in zijn nog te verschijnen boek.

Luisteren in een vreemde taal in achtergrondgeluid: waarom is dat zo lastig?
Odette Scharenborg is universitair hoofddocent Taalwetenschap. Zij vertelt op 15 maart over haar onderzoek naar het verstaan van een vreemde taal. Bijna iedereen kent de ervaring wel dat als je met iemand anders aan het praten bent en er is lawaai in de achtergrond, het lastiger wordt om elkaar te verstaan. Dit wordt nóg lastiger als je niet in je moedertaal spreekt, maar in een andere taal, bijvoorbeeld als je op vakantie wat te drinken wilt bestellen in een druk café. Maar waarom is het nou zoveel lastiger om elkaar te verstaan als er achtergrondgeluid aanwezig is? En waarom is dit moeilijker in een vreemde taal dan in je moedertaal?

In deze lezing legt taalwetenschapper Odette Scharenborg uit hoe mensen in hun moedertaal en in een vreemde taal spraak herkennen en wat de invloed is van achtergrondgeluid op het verstaan van spraak. Aan de hand van verschillende experimenten die haar onderzoeksgroep de afgelopen jaren uitvoerde, geeft ze antwoord op de vraag waarom achtergrondgeluid het goed kunnen verstaan van je gesprekspartner zo in de weg kan zitten. Kortom: leer in deze editie van de lezingenreeks Heldere Verhalen alles over de juiste omstandigheden voor een ‘helder verhaal’!